له ایرانه تازه راستانه شوي کډوال د لارو د ستړیا، حساسیت او د هوا ګرموالي له امله پر ناروغیو اخته شوي چې دې ولایت کې یې د خلکو اندیښنې زیاتې کړي.
روغتیا پالان وایي، لاره کې د ایراني ځواکونو لخوا کډوالو سره ناوړه چلن او د لارې اوږدوالی د کډوالو ستړیا او حساسیت اصلي عوامل دي.
ډاکټر جاوید احمد وايي: « دلته چې دوی راغلي چون اوږده لاره یې مزل کړی، ستړي او بې خوبه دي دلته چې راځي د ستوني پر درد، وجود درد او ډېری یې حساسیتي ناروغیو سره مخ کیږي.»
بل خوا د هرات ځایي چارواکي وایي، اسلام کلا پنډغالي کې یې یوې اوونۍ کې څه باندي ۱۷۷ زره کډوالو ته روغتیایي خدمات وړاندې کړي.
دوی وايي لا هم یادې برخه کې درملو ته اړتیا لري چې په خبره يې ملي سوداګر او پانګه وال دې هم ورسره همکاري وکړي.
د هرات والي ویاند محمد یوسف سیعدي وايي: « اسلامي امارت د کډوالو لپاره بېلابېلو برخو کې رسېدنه کړې، د نورو برخو ترڅنګ د روغتیا برخه کې یې هم د صحت کمېټه ټاکلې، ۷۶ صحي پرسونل یې هلته ځای پر ځای کړی چې یوې اوونۍ کې یې څه باندي ۱۷۷ زرو کډوالو ته روغتیایي خدمات وړاندې کړې دي.»
لویدیځ زون کې د افغاني سرې میاشتې ټولنې همغږۍ او اړیکو امر محمد آصف صدیقي وايي: « روغتیا برخه کې موږ درملو ته سخته اړیتا لرو، سیروم او انتیبیوتیک ته. سوداګر چې درملو برخو کې فعالیت کوي، له هغوی هیله کوو چې راشي د کډوالو زیاتوالی له نږدې وګوري او کوم درمل چې لري هغه د خدای د رضا او کډوالو په اختیار کې ورکړي.»
بل خوا له ایرانه راستانه شوي کډوال د اسلام کلا پنډغالي کې د ایران پر پرتله روغتیایي او نور خدمات غوره بولي او د ایراني ځواکونو لخوا ورسره شویو ظلمونو شکایت کوي.
له ایرانه راستون شوی نجیب الله وايي: « اردوګا ته چې یې ورځو په لغطو مو وهي، توهین راته کوي وچه ډوډۍ لا نه راکوي، ښځو او ماشومانو ته توهین کوي. اما دلته ښه دی خواړه، دارو او پیسې راکوي معاینه کوي مو، دلته ټول شیان راته برابر دي.»
له ایرانه یوبل راستون شوی محمد عظیم بیا په دې اړه داسې وايي: « دلته شکر هرڅه برابر دي د ورځې ۳۰ زره کسان دلته راځي، شکر ډوډې، اوبه کمپلې، لوښي، هر څه شته دي.د طبابت له نظره هرڅه یې برابر دي موږ راضي یو خدای دې ترې راضي وي.«
دا په داسي حال کې ده چې د مسوولینو مالوماتو له مخې، تیرو دوو اونیو کې څه باندې ۳۵۰ زره افغان کډوال د اسلام کلا پولي له لارې هېواد ته راستانه شوې دي.
