افغانستان او پاکستان هغه هېوادونه دي چې لاهم په کې د ګوزڼ (پولیو) ناروغي په بشپړ ډول له منځه نه ده تللې.
د اېن.پي.ار راډیو د روغتیا نړیوال سازمان له قوله راپور ورکړی چې په دې دوه هېوادونو کې سربېره پر دې چې د ګوزڼ مثبتې پيښې او خطر موجود دی د امریکا له لوري افغانستان سره د روغتیا برخه کې د مرستو بندیدو له امله د دې واکسین د ستراتیژۍ بدلون اغېزمن کړی او د مثبتو پېښو شمېر به په متواتر ډول لوړ شي.
د راپور یوه برخه:« که څه هم په افغانستان کې د پولیو پېښې د پاکستان پرتله کمې دي، خو روغتیايي چارواکي وایي چې د ۲۰۲۴ کال زیاتوالی ډېر خطرناک و، د ۲۰۲۳ کال له شپږو پېښو تېر کال دغه شمېر د پام وړ لوړ شوی. د ښځو پر کار بندیز او په ځانګړي ډول په روغتیا او پراختیایي برخو کې، هم دا بهیر له خنډ سره مخ کړی. افغان روغتیايي کارکوونکي له نړیوالو سازمانونو سره یو ځای هڅه کوي چې کور په کور کمپاینونه بېرته پیل شي.»
روغتیاپال کمین ساپی وايي:« د صحت سکټور مکلفیت او دنده دا ده ترڅو هغه لرې پرتې سیمې چې صحي مرکزونه په کې نشته او د واکسیناسیون خدمتونه په کې کم دي، هڅه باید دا وشي ترڅو هغو سیمو ته مشخص صحي ټیمونه ولېږي چې د واکسیناسیون په برخه کې فعالیت وکړي، د پولیو واکسین تطبیق کړي، ترڅنګ یې باید پر عامه پوهاوي باندې کار وشي ترڅو عامه ذهنیتونه د واکسیناسیون برخې ته جوړ شي.»
د یادې راډیو د راپور له مخې، نړۍ د پولیو له منځه وړلو تاریخي هدف ته نږدې شوې ده؛ خو د ۲۰۲۵ کال په افغانستان او پاکستان کې د دې ناروغۍ د مثبتو پېښو موجودیت دا هیلې کمرنګه کړي او دا دواړه هېوادونه یې د دې ناروغۍ په له منځه وړلو کې پاتې بللي.
د راپور یوه برخه:« که څه هم پاکستان او افغانستان کې د کورنیو واکسیناسیون کمپاینونو نړیوالې مرستې روانې دي؛ خو تر اوسه پورې دا دواړه هېوادونه د دې ناروغۍ د خپرېدو مخه نهشي نیولی. په ۲۰۲۴ کال کې، پاکستان کې پېښې تر ۷۴ پورته شوې، په داسې حال کې چې افغانستان کې ۲۴ پېښې ثبت شوې. په روان کال کې تر اوسه پاکستان ۶ او افغانستان ۱ پېښه ثبت کړې ده، چې دا هم د واکسین کمپاینونو د ګډوډۍ له امله رامنځته شوې دي.»
عامه پوهاوی، د پولیو واکسین د تطبیق په برخه کې چټکتیا هغه غوښتنې دي چې د هېوادوالو له لوري مطرح کېږي.
د اېن.پي.ار راډیو راپور کې دغه راز راغلي چې د دې واکسین د تطبیق میکانېزم بدلولو هم منفي اغېز زیات کړی، چې پخوا کور په کور تطبیق کېده او اوس دغه پروسه د کلي په جوماتونو کې ترسره کېږي چې ډېری ماشومان ترې بې برخې دي.
په دې تړاو مو د عامې روغتیا وزارت له ویاند سره اړیکه وکړه، خو زموږ پوښتنې یې ځواب نه کړې.
خو له دې وړاندې یاد وزارت په ځلونو ویلي، د پولیو مخنیوي لپاره یې هڅې ډېرې کړي او په هر ځل سرتاسري کمپاین کې له ۶ تر ۹ میلیونه هغه ماشومان چې عمرونه یې له پنځه کلونو کم دي د ګوزن ضد واکسین څاڅکې ورکول کیږي تر څو دغه ګواښ صفر کچې ته را ښکته کړي.
