د عامې روغتیا وزارت د روغتیايي خدمتونو معین حسیب الله اخوندزاده د شکر ناروغۍ نړیوالې ورځې نمانځنې مراسمو کې وویل، دا ناروغي په هغو هېوادونو کې زیاته ده، چې اقتصادي وضعیت یې خراب او خلک يې د کم عاید لرونکي دي.
د اخوندزاده په خبره، په افغانستان کې پر دغې ناروغۍ د اخته کسانو شمېر په ۲۰۱۸ کال کې ۴.۸ سلنه وه او تېر ۲۰۲۲ کال يې له امله څه باندې ۱۰۰۰ کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.
اخوند زاده زیاتوي:« د روغتیا نړیوال سازمان د مالوماتو پر بنسټ په ۲۰۱۸ کال کې ۴.۸ سلنه افغانان د شکر پر ناروغۍ اخته وو او په ۲۰۲۲ کال کې ۱۷ زره او ۴۹۹ کسان پر دې ناروغي اخته شوي، چې د مړینې کچه یې تر زرو لوړه وه او د دغې ناروغانو شمېر لا پسې ډېرېږي.»
اخوندزاده وايي، د ټولې نړۍ پر کچه په ۲۰۲۱ کال کې ۵۳۷ میلیونه کسان د شکر پر ناروغۍ اخته وو او په خبره یې که پر نړيواله کچه وقايوي تدابیر ونه نیول شي، ښايي دا شمېر تر ۲۰۳۰ کال پورې ۶۴۳ میليونو کسانو ته ورسېږي
هغه زیاته کړه: « په ۲۰۲۱ کال کې ۵۳۷ میلیونه لویان د شکر پر ناروغۍ اخته وو او ښايي دغه شمېر تر ۲۰۳۰ کال پورې ۶۴۳ میلیونو ته لوړ شي. په ۲۰۲۱ کال کې د شکر ناروغۍ په نړۍ کې ۷.۶ میلیونه کسان مړه کړي.»
د روغتیا نړیوال سازمان هم مني چې ورځ تر بلې پر شکر ناروغۍ د اخته کسانو شمېر په زیاتېدو دی.
د ګډو روغتیايي مرکزونو موندنې ښيي، چې له ۲۰۲۱ کال راهیسې په ټوله نړۍ کې د دې ناروغۍ له امله نږدې اوه میلیونه کسان مړه شوي دي.
په افغانستان کې د روغتیا نړیوال سازمان استازی نعیم الله ساپی وايي: « په ۲۰۲۱ کال کې ۵۳۷ میلیونه خلک، چې دا نږدې په هرو۱۰ کسانو کې یو کس پر شکر ناروغۍ اخته و، دا ۲۰۲۱ کال د ارقامو له مخې دی چې اوس ښايي نور هم زیات شوی وي، له ۱۰ یو کس د ټولې نړۍ د ارقامو پر بنسټ دی. که متوسط او ټيټ اقتصاد لرونکو ته توجو وشي د هغې د راپورونو او ارقامو پر بنسټ په هرو څلور کسانو کې درې کسان د شکر له ګواښ سره مخ دي او په دې ناروغۍ اخته دي.»
د عامې روغتیا وزارت د اینټډوکرینولوژي مشر ډاکټر ولي ناصري وايي: « دا د یوه شخص یا یوې کورنۍ ستونزه نه ده، د یوه کلي، علاقدارۍ، ولسوالۍ او ولایت ستونزه نه ده، دا د ټولې سیمې، ټولنې او نړۍ ستونزه ده او هغه وخت له دغې ستونزې او وبا ځان ساتلی شو چې سره متحد ووسو.»
همدې ناستې کې سپارښتنې او ژمنې وشوې، چې روغتیا وزارت به په ټول توان د شکر ناروغۍ د مخنیوي، وقايې او درملنې په برخه کې کوټلي ګامونه واخلي.
دغه راز دا هم وویل شول، چې د عامه پوهاوي له لارې دې د شکر ناروغۍ په هکله پروګرامونه زیات او ورسره دې ګړندۍ مبارزه وشي.
