د روغتیا نړیوال سازمان د جون میاشتي په تازه راپور کې ویلي، افغانستان کې روغتیايي وضعیت د روغتیايي خدمتونو د کمښت له امله، ګڼو ستونزو او ننګونو سره مخ دی.
په راپور کې شدید نس ناستی او د کانګو تبه هغه ناروغۍ بلل شوې دي چې تر نورو ناروغیو یې زیات خطرونه او ننګونې رامنځته کړي.
راپور کې راغلي، په شدید نس ناستي د اخته شویو کسانو شمېر د مې میاشتې په پرتله زیات شوی او شاوخوا ۳۳ سلنه زیاتوالی ښيي. دغه راز، د کانګو تبې له امله د اخته شویو کسانو شمېرهم ۱۷۴.۴ سلنه لوړ شوی.
د روغتیا نړیوال سازمان د راپور یوه برخه کې راغلي: « په جون میاشت کې په شدید نس ناستي د اخته شویو ۱۸ زره ۲۳۲ کسانو له ډلې د ۱۴ کسانو د مړینې راپور ورکړل شوی چې د مې میاشتې د اخته شویو ۱۳ زره ۶۴۵ کسانو څخه ۳۳.۶ سلنه زیاتوالي ښيي. دغه راز، په همدې میاشت کې د کریمیا – کانګو په تبې د اخته شویو کسانو شمېر ۴۸۳ تنه ښودل شوی چې د مې میاشتې ۱۷۹ تنو په پرتله ۱۷۴.۴ سلنه زیاتوالي په کې راغلی.»
د روغتیا نړیوال سازمان په راپور کې دغه راز راغلي چې په جون میاشت کې د شدید نس ناستي او کریمیا – کانګو تبې ترڅنګ، د شري ۲ زره ۴۱۴ شکمنې پېښې، د ډینګي تبې ۲۵۵ شکمنې پېښې، د کووید نوولس(کرونا ویروس) ۷۷ شکمنې پېښې او څه باندې ۶۶ زره د حادو تنفسي ناروغیو یا سینه بغل پېښې ثبت شوې دي. د دوی د معلوماتو له مخې، د شري او سینه بغل ناروغیو له امله لږ تر لږه ۱۷۹ تنه مړه شوي دي.
ډاکټران وايي، د تشخیص او څارنې سیسټم پیاوړي کول، د چاپېریال ساتنې لپاره عامه پوهاوی او د ناروغانو پر وخت درملنه، هغه مهمې اړتیاوې دي چې د موجوده روغتیايي وضعیت په کنټرول کې مهم رول ادا کولی شي.
ډاکټر عبدالحق قاضي زاده وايي: « د دغو ناروغیو د مخنیوي لپاره تر ټولو مهمه خبره د تعلیمي کچې لوړوالی دی، ترڅو د خلکو د پوهاوي کچه لوړه شي. که موږ وکولی شو چې هم د نارینه و او هم ښځینه و د تعلیم سطحه لوړه کړو، بیا کولی شو د عامه پوهاوی له لارې د ناروغیو مخنیوی وکړو.»
عامې روغتیا وزارت لا تر اوسه د روغتیا نړیوال سازمان د دې راپور په اړه غبرګون نه دی ښودلی، خو له وړاندې یې په مکرره توګه ټینګار کړی چې د روغتیايي خدمتونو د ښه کولو لپاره یې د هېواد په ښاري او کلیوالي سیمو کې عملي اقدامات پیل کړي او د روغتیايي سکټور د منظمې څارنې لپاره یې تنظیم شوي مکانېزمونه په لار اچولي.