عامې روغتیا وزارت په میندو او ماشومانو کې د جدي یا حادې خوارځواکۍ د مخنيوي او درملنې په موخه د عملي لارښود تر سرلیک لاندې پلان جوړ کړی چې له مخې به يې د درملنې ترڅنګ، په لرې پرتو سېمو کې خلکو ته د خوارځواکۍ په اړه عامه پوهاوی هم ورکړل شي.
چارواکي له دې امله پر وخت د خوارځواکۍ پر تشخيص او درملنې ټينګار کوي او خبرداری ورکوي چې که په دې اړه بې پروايي وشي، ښايي په خوارځواکۍ اخته کسان ژوند له لاسه ورکړي.
د عامې روغتیا وزارت د روغتیايي خدمتونو وړاندې کولو معين عبدالولي حقاني وايي: « وزارت ژمنه کوي چې دا لارښود به یوازې د مرکز تر کچې محدود پاتې نه شی بلکې په عملي بڼه به یې د هېواد ټولو لرې پرتو سیمو ته ورسوي. زموږ موخه دا ده چې هر روغتیايي مرکز او روغتیايي کارکوونکی او هره ټولنه د خوارځواکۍ د مخنیوي او مدیریت په برخه کې روښانه لار ولري.»
چارواکي اوس مهال په خوارځواکۍ د اخته ماشومانو شمېر ۳.۷ ميليون تنه يادوي او وايي، له ډلې يې يو ميليون په جدي او پاتې ۲.۷ ميليونه يې د منځنۍ کچې په خوار ځواکۍ اخته دي.
د دوی په خبره، له ماشومانو سربېره ۱.۲ ميليونه ښځې او په ځانګړي ډول میندې هم له خوارځواکۍ ځورېږي. د عامې روغتیا وزارت چارواکي دغه راز وايي، په دې ناروغۍ د اخته کسانو درملنې لپاره جدي هڅې روانې دي.
د عامې روغتیا وزارت د تغذيې ریيس حکمتالله معصومي وايي: « د خوراځواکۍ د شمېرو په اړه باید ووایم چې تقریبا ً ۳.۷ میلیونه ماشومان په خوارځواکۍ اخته دي چې له ډلې یې یو میلیون په شدیده خوارځواکۍ اخته دي او ۲.۷ میلیونه منځنۍ خوارځواکۍ اخته دي. همدارنګه د ۷۰ زره تنو په شاوخوا کې هغه ماشومان دي چې له منځني حد خوارځواکۍ څخه شدیدې یا حادې خوارځواکۍ خواته روان دي.»
ملګري ملتونه بيا د مرستې او لاسنیوي ډاډ ورکوي او وايي، په خوارځواکۍ اخته افغان ماشومان او ميندې يوازې نه پرېږدي او په درملنه کې به يې پوره همکاري کوي.
په افغانستان کې د يونیسف استازی تاجالدين اويلا وايي: « موږ ټول په ګډه هڅه کوو چې په افغانستان کې د وګړو په ځانګړي ډول د خوارځواکو ماشومانو لاسنیوی وکړو. موږ په دې برخه کې په ګډه او په پوره همکارۍ سره مخته روان یو او دا څه د ځان لپاره ویاړ ګڼو چې په افغانستان کې دننه د ماشومانو ژوند او راتلونکي په اړه کار کوو. موږ په دې برخه کې د افغانستان له عامې روغتیا وزارت هم مننه کوو چې زموږ ژمنو او همکاریو ته یې د عمل زمینه برابره کړې ده.»
عامې روغتيا وزارت که څه هم په خوارځواکۍ د اخته کسانو په درملنه کې له خپلو ټولو امکاناتو د کټه اخستنې ډاډ ورکوي، ترڅنګ يې له نړيوال مرستندويانو هم غواړي چې په دې برخه کې دې له افغانستان سره بشپړه همکاري وکړي.
