که څه هم د امریکا بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ژوند ژغورونکې مرستې مستثنا وګڼلې، خو د افغانستان په ګډون د نړۍ پر هېوادونو او نړیوالو سازمانونو د امریکا د بشري مرستو ځنډېدو اعلان، د بشري مرستو وړاندې کوونکو ادارو او د روغتیا نړیوال سازمان غبرګونونه را وپارول.
تازه د ملګرو ملتونو د روغتیا سازمان د ختیځې مدیترانې برخې مشرې ویلي، د دغو مرستو بندېدل به په افغانستان او پاکستان کې د ګوزڼ ضد مبارزه له جدي ګواښ سره مخ کړي.
حنان بلخي زياته کړې، په تېرو دوو لسیزو کې تازه له پولیو سره مبارزه جدي پړاو ته رسېدلې چې په خبره یې د امریکا د بشري مرستو بندېدل به دغه پروسه په جدي توګه اغېزمنه کړي.
بلخي په دې اړه وايي: « د پولیو محوه کولو په برخه کې د امریکا مالي مرستې حیاتي دي. موږ دا مهال د تېرو دوو لسیزو پرمهال په افغانستان او پاکستان کې د پولیو له منځه وړلو وروستي پړاو ته رسېدلي یو.»
بلخي د روغتیا په برخه کې د امریکا د مرستو اغېزمنتیا ته په اشارې وايي، دا مرستې اړمنو هېوادونو سره د درملنې وړ ناروغیو په کابو کولو کې خورا مرسته کولی شي.
بل پلو ډاکټران ټینګار کوي چې نړیوال دې سیاست او بشري برخې سره جلا کړي.
د دوی په خبره، ښايي ورته دریځونه د بشري حقونو د ملاتړ په برخه کې د امریکا ادعا وننګوي.
ډاکټر ګل محمدالدین احمدي وايي:« که چېرې نړۍ په افغانستان باندې بشري مرستې بندې کړي، دا به ډېر زیانونه رامنځته کړي. یو زیان به هغې مبارزې ته ورسېږي چې په تېرو دوو لسیزو کې د مور او ماشوم د مړینې کچې کمولو لپاره شوې او تېر فعالیتونه به هېڅ شي. دا مرستې لکه څرنګه چې له نوم یې ښکاري، عامو خلکو، کوچنیو ماشومانو او مېندو ته رسېږي، که دا مرستې بندې شي د روغتیا سکټور ته به درانه زیانونه ورسوي.»
دا مهال افغانستان او پاکستان هغه دوه هېوادونه ګڼل کیږي چې لاهم په کې د ګوزڼ مثبتې پېښې موجودې دي او د ځينو نړيوالو روغتيايي بنسټونو له لوري داسې اټکل کېږي چې د يادې ناروغۍ د زیاتېدلو ګواښ لاهم په کې شته دی.
د ډاکټرانو په اند، په راتلونکي کې له روغتیا برخې سره د هر راز مرستو بندېدل به نه یوازې دا چې په افغانستان کې د پولیو له منځه تللو مخه ونیسي، بلکې د یادې ناروغۍ لا پراخېدو ته به هم زمینه برابره کړي.
ډاکټر عبدالحق قاضي زاده وايي: « کله چې بهرني مرستې بندې شي، نه یوازې د پولیو برخه به متأثره شي، بلکې د افغانستان اکثریت ماشومان به د پولیو له واکسین څخه بې برخې شي او له دې سره به د دغې فلج کوونکې ناروغۍ پېښې هم زیاتې شي.»
د روان زېږدیز کال د جنورۍ په شلمه د امریکا د ولسمشر په توګه د ډونالډ ټرامپ تر ټاکل کېدو وروسته، نوموړي له اسرائیلو او مصر پرته پر ټولو هېوادونو خپلې بشري مرستې تر راتلونکو درېیو میاشتو پورې وځنډولې.
