افغان نړیوال اسلامي پوهنتون د بېزو تڼاکې (مانکي پاکس) ناروغۍ د پېژندنې او مخنیوي په تړاو د سیمينار په لړ کې د دغې وژونکي او ساري ویروس په اړه مالومات ورکړل.
د یاد پوهنتون مسوولینو د بېزو تڼاکې ناروغي چې څلور مثبتې پېښې یې په خیبر پښتونخوا کې ثبت شوې، یوه خطر ناکه ناروغي بولي او زیاتوي، دغه ویروس له حیواناتو انسانانو او له انسانانو یو بل ته په اسانۍ سره انتقالیږي.
دوی د سرپرست حکومت تر څنګ له رسنیو، د مسجدونو له ملا امامانو او روغتیا پالانو غوښتنه وکړه، چې د دغې ناروغۍ په اړه خلکو ته عامه پوهاوی ورکړي.
د افغان نړیوال اسلامي پوهنتون علمي مرستیال ډاکټر رفيع الله عطا وايي: « دا داسې ناروغي نه ده، چې پر وړاندې یې بې تفاوته پاتې شو، باید خپل تدابیر ولرو. که نظافت مراعات کړو، له نامشروع جنسي اړیکو ځان وساتو او په دې ناروغۍ له اخته کېدو وروسته ځان قرنتین کړو، یاده ناروغي د کنټرول وړ ده.»
په ورته مهال د دغه سمينار ګډونوال وايي، خیبرپښتونخواه او پاکستان ته ډېر تګ راتګ هېواد ته د دې ویروس د انتقال خطر ډېر کړی.
دوی له روغتیا وزارت غوښتنه وکړه، چې د یادې ناروغۍ د خپرېدو مخنیوي لپاره په هوايي ډګرونو او له ګاونډیو هېوادونو سره په پولو کې روغتیايي ټیمونه وګوماري.
د افغان نړیوال اسلامي پوهنتون د طب پوهنځي رییس حبیب الرحمن مسعود وايي: « دا یوه ساري او ویروسي ناروغي ده او له یوه انسان څخه بل انسان ته د لېږدېدلو وړتیا لري. له وزارت مې غوښتنه ده، چې دا ناروغي جدي وګڼي، خلکو ته عامه پوهاوی ورکړي، واکسینونه یې چمتو کړي او هغه کسان تر معاینې تېر کړي چې له بهر څخه افغانستان ته راځي.»
بله خوا، د عامې روغتیا وزارت د دغې ناروغۍ په اړه د خپلو تدابیرو خبر ورکوي.
د دغه وزارت ویاند شرافت زمان وايي، افغانستان کې تر اوسه د دغې ناروغۍ کومه مثبته پېښه نه ده ثبت شوې؛ خو د مخنیوي لپاره يې چمتوالی نیول شوی او ګاونډیو هېوادونو سره په پولو کې ګرځنده روغتیايي ټيمونه ځای پرځای شوي دي.
زمان زیاتوي:«که څه هم تراوسه په افغانستان کې د دې ناروغۍ مثبته پېښه نه ده ثبت شوې، خو موږ پوره هڅه کوو، چې افغانستان ته د دې ناورغۍ له انتقال مخه ونیسو. موږ له نړیوالو روغتیايي ادارو سره په اړیکه کې یو او په داخل کې هم کار روان دی، ترڅو د دې ناروغۍ مخه ونیسو.»
د مالوماتو له مخې، د بيزو تڼاکې ناروغي په لومړي ځل په ۱۹۷۰ کال د افریقا په کانګو هېواد کې ثبت شوه او انسانانو ته تر سرایت وروسته یې تر اوسه ۵۲۴ کسان وژلي دي.
