د ملګرو ملتونو تر چتر لاندې د خوړو نړيوال پروګرام(ډبلیو.اېف.پي) په افغانستان کې د خوړو خونديتوب په اړه د خپلو موندنو تازه راپور خپور کړی.
په دې راپور کې ويل شوي چې د وچکالۍ او بېروزګارۍ له امله د خلکو اقتصادي ستونزې ډېرې شوې او د ژوندانه کړاوونه يې زيات شوي دي.
د راپور له مخې، د يادو اقتصادي ستونزو له امله اوسمهال نږدې ۱۴ ميليون افغانان د خوړو شديدې ناامنۍ له خطر سره مخ دي او دغه راز پنځه ميليون کسان چې ماشومان، ميندوارې او شیدې ورکوونکې مېرمنې په کې شاملې دي، پر خوارځواکۍ اخته شوي.
د خوړو نړیوال پروګرام ویلي: « افغانستان کې له ۱۳.۸ میلیون ډېر افغانان د خوړو شدیدې ناامنۍ له ګواښ سره مخ دي. په داسې حال کې چې نږدې پنځه میلیون ماشومان او ميندواره او تی ورکوونکې ښځې پر خوارځواکۍ اخته دي.»
په ورته مهال، افغانستان کې د خوړو نړیوال پروګرام استازی خبرداری ورکوي چې د نړيوالو مرستو کمښت د سلګونه زرو میندو او ماشومانو ژوند له خطر سره مخ کړی او د يادو مرستو دوام يې اړين بللی.
بله خوا، عامې روغتيا وزارت که څه هم د خوړو ناامنۍ په اړه څه نه وايي، خو پر خوار ځواکۍ د اخته کسان شمېر د ملګرو ملتونو له لوري له اعلان شویو شمېرو کم بولي. د مسوولانو په خبره، پر خوارځواکۍ د اخته کسانو د درملنې جدي هڅې دوام لري.
د عامې روغتیا وزارت ویاند شرافت زمان وايي: « البته د تېر په پرتله اوس ماشومانو ته ښه رسېدنه کېږي. له دې وړاندې په ټول هېواد کې ۸۰۰ سایټونه فعال وو، خو د اسلامي امارت له حاکمیت راهیسې د نړیوالو ادارو په همکارۍ اوس مهال ۳ زره ۲۰۰ سایټونه فعالیت لري او په ټولو کې پر خوارځواکۍ اخته میندو او ماشومانو لپاره خدمات وړاندې کېږي. زموږ هدف دا دی چې د هېواد په داخل کې د مقوي خوړو(RUTF او RUSF) د تولید لپاره امکانات برابر کړو، ترڅو ټولو ماشومانو ته پر وخت رسېدنه وکړو او هغه مواد په لږ لګښت خپلو ناروغانو ته ورسوو چې اوس په ډېر لګښت له بهر څخه راځي. همدارنګه هڅه کوو چې د وقایوي پروګرامونو او عامه پوهاوي په سرته رسولو سره، د دې ناروغۍ مخنیوی وکړو.»
له بلې خوا، ا ډاکټران د ملګرو ملتونو موندنو له مخې پر خوار ځواکۍ د اخته کسانو شمېر زياتوالی د اندېښنې وړ بولي او زياتوي، پر يادې ناروغۍ د اخته کسانو درملنې په برخه کې بايد جدي ګامونه پورته شي.
ډاکټر عبدالقدوس نادري وايي: « د خوړو کمښت یا نا امني چې له امله یې د ماشوم بدن ته اړین خواړه لکه منرالونه، پروټینونه او ویټامینونه نه رسېږي، د خوارځواکۍ لامل کېږي.که چېرې د خوارځواکۍ مخنیوی ونه شي، په ۴۵ سلنه ماشومانو کې د مړینې سبب هم کېږي.»
د ډاکټرانو په باور، د خوار ځواکۍ اصلي لامل د ټيټ اقتصاد له امله باکيفيته خوړو او کافي روغتيايي خدمتونو ته نه لاس رسی دی او د مخنيوي لپاره يې له نړيوالو مرستندويانو د دوامداره مرستو غوښتنه کوي.
