د ۲۰۲۶ زېږدیز کال له پیل سره سم د ډنمارک اړوند ګرینلنډ ټاپو(جزیره) د امریکا او اروپا ترمنځ د اړیکو ترینګلتیا په اساسي موضوع بدله شوې او د لوېدیځو هېوادونو ګډو ګټو او سوداګرۍ ته یې جدي زیانونه متوجه کړي.
اروپايي ټولنه او بریټانیا په ناټو کې د بودیجوي همکاریو مهم غړي شمېرل کېږي، خو د واشنګټن له خوا د متحده ایالتونو په قلمرو کې د ګرینلنډ له الحاق سره جدي مخالفت څرګند کړی.
د امریکا متحده ایالتونو د ګرینلنډ ترلاسه کولو او پر وړاندې يې له مخالفو هېوادونو سره د چلن پالیسي د سوداګریزو تعرفو پر لوړولو پیل کړې. د امریکا ولسمشر تازه په نړیوال اقتصادي فورم کې د ګډون په موخه سویس ته تللی او هلته یې ویلي، له پوځي لارې د ګرینلنډ ترلاسه کولو هوډ نه لري، خو د خپلولو دريځ یې نه بدلېدونکی دی.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي: « زه فکر کوم موږ داسې یوڅه ترسره کوو چې ناټو به پرې خوشاله وي او موږ به هم خوښ کړي، خو موږ د امنیتي موخو لپاره دې سیمې ته اړتیا لرو او زموږ متحدین به له متحده ایالتونو پرته ځواکمن نه وي.»
د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، ټاکل شوې ټرمپ د جنوري په ۲۱مه د نړیوال اقتصادي فورم په ناسته کې وینا هم وکړي چې د اوکراين، غزې، ایران او نورو نړیوالو مسایلو ترڅنګ به د ګرینلنډ موضوع ته هم اشاره وکړي او په اړه به يې د اروپا او بریټانیا له مشرانو سره جلا کتنې ولري.
د فرانسې ولسمشر د اقتصادي نړیوال فورم په ناسته کې د ټرمپ له خوا د ګرینلنډ نيولو ګواښ ته په غبرګون کې د معمول خلاف په نسبتاً توندې لهجې کارولو سره خبرداری ورکړی چې اروپايي ټولنه او ناټو به د امریکا هغو فشارونو او ګواښونو ته تسلیم نه شي چې د ګرینلنډ د نېولو لپاره یې په پام کې لري.
د فرانسې ولسمشر اېمانوېل مکرون ویلي: « هېڅ ډول ګواښ او وېرول به اروپايي هېوادونه دېته اړ نه کړي چې د ګرینلنډ په اړه خپل دریځ بدل کړي.»
پرمکرون سربېره، د بریټانیا لومړي وزیر، د اروپايي کمیسيون مشرې او د فنلنډ او سویډن په ګډون یو شمېر نورو اروپايي هېوادونو هم د متحده ایالتونو له خوا د ګرینلنډ نيولو غوښتنه په کلکو ټکو غندلې او د دغو هېوادونو پر صادراتو د واشنګټن له لوري د تعرفو لوړول یې باج ګيري ګڼلې ده.
ګرینلنډ له ډنمارک څخه څه باندې ۳۰۰۰ کیلومټره لرې د شمالي امریکا په لویه وچه کې پرته ټاپو ده چې له شاوخوا ۱۶۰ کلونو راهیسې یې امریکا د اخستلو او ترلاسه کولو دعوه لري.
ډنمارک د لاخوندیتوب لپاره تازه نور سرتېري هم ګرینلنډ ته استولي او دغه قطبي ټاپو د خپل ملکیت په توګه ساتي او د واشنګټن هر ډول جوړجاړي ته چمتو نه دی.
لومړۍ وزیره يې وايي، ګرینلنډ اوس مهال د اروپايي متحدینو ترمنځ دیوې داسې مسئلې په توګه مطرح شوی هېڅوک یې د پېرلو یا له لاسه ورکولو له پرېکړې سره موافق نه دي.
د ډنمارک لومړۍ وزیرې میټي فریډریکسن ویلي: « په ښکاره توګه دا یو سخت وضعیت دی او موږ هڅه کوو د دې سناریو حقیقت ته له رسېدو وړاندې يې مخنیوی وکړو.»
د راپورونو له مخې، د ګرینلنډ د نیولو په اړه په امریکا کې دننه د سیاسي ګوندونو او چارواکو ترمنځ وېشلي نظرونه موجود دي.
ټرمپ له ۲۰۱۷ تر ۲۰۲۱ کاله په خپله لومړنۍ واکمنۍ کې د ګرینلنډ ترلاسه کولو هڅې وکړې چې د ډنمارک حکومت او خلکو پر مخالفت سربېره، د ګڼو جمهوريت پالو او ډیموکراټ استازو له خوا یې هم ملاتړ ترلاسه نه کړ.
