د بریټانیا سکای نیوز خبري اژانس د تازه راپور په خپرولو سره، په بدخشان کې خوارځواکو ماشومانو ته د روغتیايي خدماتو او د هغوی د مړینې په تړاو ارقام خپاره کړي.
په راپور کې افغانستان د لوږې له بحران سره مخ هېواد بلل شوی او دغه راز زیاته شوې چې د روان کال له پیله یوازې په بدخشان کې د خوارځواکۍ له امله ۵۳ تنه ماشومان مړه شوي.
د سکای نيوز په راپور کې د خوارځواکۍ له امله مړو شویو ماشومانو شمېر د تېر کال له همدې مودې سره پرتله شوي او ادعا شوې چې د مړينې سږنۍ شمېرې د تېر کال همدې مودې په پرتله ۵۰ سلنه لوړه شوې.
د سکای نیوز راپور زیاتوي: « د لوږې له امله له ژړېدونکو ماشومانو روغتون ډک دی. تاسې کولی شی د بدخشان ولایت روغتون کې درد، کړاو او ژړا احساس کړی. خونې له خوارځواکو ماشومانو ډکې دي. ځینې یې دومره کمزوري دي چې د ساه اخیستلو لپاره اوکسیجن ته اړتیا لري. د بدخشان روغتون کې بوخت ټیم هڅه کوي چې ماشومان ژوندي وساتي، خو مرګونه ورځ تر بلې زیاتېږي. یوازې په تېرو درېیو میاشتو کې نږدې په هرو درېیو ورځو کې یو ماشوم مړ شوی. د روان کال تر دې دمه ۵۳ ماشومان مړه شوي دي چې د تېر کال د همدې مودې په پرتله ۵۰ سلنه زیاتوالی ښيي.»
په دې راپور کې ملګرو ملتونو او د دې سازمان اړوند د ماشومانو ملاتړ وجهي صندوق(یونیسف) له قوله زیاته شوې، په افغانستان کې له ۴.۷ میلیونه زیاتې ښځې او ماشومان د خوارځواکۍ بېړنۍ درملنې ته اړتیا لري او له ډلې يې د ۱.۴ ميليون هغو ژوند له ګواښوونکي حالت سره مخ دی.
په راپور کې زیاته شوې: « له ۴.۷ میلیون زیاتې ښځې او ماشومان د خوارځواکۍ بېړنی درملنې ته اړتیا لري او په خبره یې ،۹۰سلنه ماشومان چې عمرونه یې له پنځو کالو کم دي، له خوړو بې برخې دي.»
همدارنګه راپور کې د یونیسف له قوله ویل شوي: « ۳.۵ میلیونه له پنځو کالونو کم عمره ماشومان شدیده خوارځواکي لري. له دې ډلې ۱.۴ میلیونه یې له ژوند ګواښوونکي حالت سره مخ دي. کله چې بودیجه کمه شي، له دې ناروغۍ د مخنیوي وړ ماشومانو مړینه ورسره ډېرېږي.»
عامې روغتیا وزارت د سکای نيوز راپور ته د ځواب ويلو لپاره په تمه پرېښودو، خو د راپور تر خپرېدو یې خپل نظر له موږ سره شریک نه کړ.
سکای نیوز بیا د اسلامي امارت د ویاند ذبیح الله مجاهد له قوله ويلي، د خوارځواکۍ اوسنی دغه حالت له تېرو جګړو په میراث ورپاتې او د کابو کولو لپاره یې د پنځه کلن پلان جوړېدو خبر ورکړی.
دا په داسې حال کې ده چې یو شمېر ډاکټران د دې حالت لامل د کورنیو خراب اقتصادي وضعیت بولي.
ډاکټر کمین ساپی وايي: « په ټوله کې د هېواد اقتصادي وضعیت خراب او زموږ خلک بېوزله دي. په هره هغه هېواد کې د خوارځواکۍ کچه لوړه وي چې اقتصادي وضعیت یې خراب وي؛ دا ځکه چې میندې او پلرونه نه شي کولی خپلو ماشومانو ته هغه خواړه برابر کړي چې دوی ورته اړتیا لري. همدارنګه هغه لرو پرتو سیمو کې هم خوارځواکي ډېره وي چې له روغتیايي مرکزونو لرې پرتې وي او کورنۍ نه شي کولی خپل ماشومان تر روغتونونو ورسوي.»
له وړاندې حکومت ډاډ ورکړی و چې د خوارځواکو ماشومانو د درملنې لپاره يې په روغتونو کې لازم تدابیر نيولي او دغه راز یې د يادې پديدې د کمولو او مخنيوي لپاره د خپلو يو لړ نورو هڅو ډاډ هم ورکړی و.
