د جولای ۲۸مه د زېړي ناروغۍ له نړیوالې ورځې سره برابره ده او هر کال د روغتیا نړیوال سازمان په ګډون یو شمېر بنسټونو او ادارو له لوري له دې ناروغۍ سره د غوره مبارزې او عامه پوهاوي زیاتوالي په موخه نمانځل کېږي.
په افغانستان کې د روغتیا نړیوال سازمان استازی اډوین سالواډور د دې ورځې په مناسبت په خپل پیغام کې وایي، لاهم په دې هېواد کې ډېری ناروغان د زېړي له امله خپل ژوند بایلي او له دې ناروغۍ سره د مبارزې لپاره یې د نړیوالو روغتیایي مرستندویه بنسټونو له لوري ملاتړ مهم یاد کړی.
سالواډور په دې اړه وايي: « په افغانستان کې ډېر خلک د زېړي له امله خپل ژوند بايلي؛ ځکه چې دا ناروغي ناوخته تشخیص کېږي. موږ له ملي روغتیايي ډلو سره کار کوو، ترڅو د دې ناروغۍ په اړه معاینې او درملنې ته لاسرسی پراخ کړو او له خپلو شریکانو غواړو چې په بشپړه توګه د يادې ناروغۍ له منځه وړلو لپاره مرستې زیاتې کړي.»
اروپايي ټولنې هم په افغانستان کې له زېړي سره د مبارزې لپاره د بشپړ ملاتړ ډاډ ورکړی او ویلي یې دي چې دا ټولنه له افغانانو سره د ساري ناروغیو پر وړاندې هر اړخیزو مرستو ته ژمنه ده.
په کابل کې د اروپایي ټولنې سفارت ویلي:« د زېړي نړیواله ورځ په داسې حال کې رارسېږي چې افغانستان کې دغه ناروغي پر جدي ننګونې بدله شوې. اروپایي ټولنه له ساري ناروغیو او نشه یي توکو سره د مبارزې لپاره پروژې عملي کوي او د دې ویروسي ناروغۍ په اړه د عامه پوهاوي لوړولو او د تشخیص لپاره یې معاینې او درملنې ته د لاسرسي اسانتیاوې برابروي.»
هڅه مو وکړه د نړیوالو بنسټونو دغو اندېښنو ته د عامې روغتیا وزارت غبرګون له ځانه سره ولرو، خو مسوولینو یې په هېواد کې د زېړي له کبله د مړینو او پرې د اخته ناروغانو د شمېرو په اړه زموږ پوښتنو ته ځواب را نه کړ.
ډاکټران بیا د زېړي ناروغي پټ مرګ بولي او په افغانستان کې یې د لوړې کچې شتون لامل د دې ناروغۍ پر وخت نه تشخیص کېدل او په اړه یې د عامه پوهاوي کموالی ګڼي.
د داخله ناروغیو متخصص عبدالحق قاضي زاده وايي: « د افغانستان په څېر وروسته پاتې هېوادونو کې د دې ناروغۍ واقعیات لا زیات دي؛ ځکه چې دلته عامه پوهاوی نه شته، د خلکو د ژوند سطحه ډېره ټیټه ده او وقایه هم نه شي کولی. له همدې امله افغانستان د بي هیپاتیت ویروس چې د ځیګر وظایف مختل کوي او په نتیجه کې د خلکو ژوند ګواښي. موږ دغې ناروغۍ ته خاموش دوښمن هم ویلی شو.»
د روغتیا نړیوال سازمان راپورونه ښیي چې په نړۍ کې د مړینو د شمېر له اړخه د ناروغیو په درجه بندۍ کې د زېړي ویروسي ناروغي له نري رنځ وروسته دویم ځای لري چې په کلني ډول یې له امله پر نړيواله کچه شاوخوا ۱.۳ میلیون تنه خپل ژوند بایلي.
