دا تاریخي کلا او جومات د خوست د صبریو او یعقوبیو ولسوالۍ په مجلستي کلي کې دي. که څه هم د ځايي خلکو له خوا په خپل سري توګه رغول شوي، خو د لرغونو اثارو د خوندیتوب اصول نه دي په کې رعایت شوي.
دلته نږدې سل نور تاریخي اثار هم د خلکو له خوا ساتل شوي، خو دوی له اړوندو حکومتي ادارو غواړي چې دغو اثارو ته جدي پاملرنه وکړي، ترڅو ځايي خلک بیا په خپلسرې توګه په کې د رغولو کار کولو ته اړ نه شي.
د خوست صبریو او یعقوبیو ولسوالۍ اوسېدونکی وايي: « زه په دې پوهېږم چې دا آثار د نادر خان د وخت دي، ځکه دا سړی له نادرخان سره څنګ په څنګ اوسېده. دا جومات هم همدا شی دی.»
د صبریو اوسېدونکی ګلاب خان وايي: « دا کلا او جومات د ویجاړېدو په حال کې دي، موږ څو ځله له دولت غوښتنه وکړه، خو له موږ سره یې همکاري ونه کړه.»
د پخواني سناتور مامور علي جان څخه پاتې شوي دا تاریخي اثار چې شمېر یې نږدې سلو ته رسیږي، د نادرخان د واکمنۍ له مهال سره تړاو لري چې د ده د کورنۍ له خوا په شخصي توګه ساتل شوي.
د مامور علي جان د کورنۍ غړي وايي، غواړي دا اثار د خوست ولایت ملي موزیم ته وسپاري، خو تر هغو چې خوست کې ملي موزیم نه وي جوړ شوی او یا اړوندې ادارې د دغو اثارو د ساتنې ډاډ ورنه کړي، دوی اړ دي چې له ځان سره یې وساتي.
د خوست صبریو او یعقوبیو ولسوالۍ اوسېدونکی داوود وايي: « موږ مجبور شولو چې په خپل شخصي لګښت یې بېرته ورغوو. که څه هم اساسي رغونه نه ده شوې، خو د اوس لپاره له ورانېدو ژغورل شوی.»
د خوست بل اوسېدونکی ناصر علیزی وايي: « که په خوست کې یو معیاري موزیم جوړ شي، موږ به د خپل نیکه اړوند ټول تاریخي اثار ور وسپاروو.»
له بل لوري، د خوست ځايي چارواکي بیا په دې ولایت کې د تاریخي سیمو او اثارو د ساتنې په برخه کې د خپل مسوولیت ډاډ ورکوي، خو په دې اړه د حکومت د مرکزي ادارو همکاري اړینه بولي.
د خوست اطلاعاتو او کولتور ریاست د چارواکو په خبره، د تاریخي اثارو د ساتنې لپاره همهاله هم د ساتنې پوره ډاډ شته او تمه ده چې نږدې راتلوونکي کې به د منظم موزیم له جوړېدو سره د خلکو دا اندېښنې په بشپړ ډول پای ته ورسیږي.
د خوست اطلاعاتو او کولتور رییس شاه حسین مسجدي وايي: « د امیرالمؤمنین په فرمان کې راغلي چې تاسو د دې شیانو ساتنه وکړئ او که له چا سره تاریخي اثار موجود وي، موزیم ته یې ولېږدوئ ترڅو ضایع نه شي.»
د معلوماتو له مخې، خوست کې نږدې ۳۰ تاریخي سیمې او ابدې تر دا مهاله ثبت شوې او ګڼ تاریخي اثار هم د خلکو له خوا موزیم ته سپارل شوي، خو لا هم د یوه معیاري موزیم ودانۍ نه شتوالي او د تاریخي ابدو د بیا رغولو برخه کې خلک له اړونده ادارو سمدستي عملي ګامونو اخیستو غوښتنه کوي.
