په ايران کې پراخ او له تاوتريخوالي ډک لاريونونه د تهران او لوېديځ ترمنځ په بې مخینې سياسي ناندریو او مخالفت اوښتي.
امريکا وايي، د ايران حکومت له سرو کرښو اوښتی او نیوکه یې کړې چې له لاريون کوونکو سره سخت تاوتريخوالی شوی.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په ايران کې له لاريون کوونکو څخه د ملاتړ او تهران ته د مستقيم ګواښ په توګه له احتجاج کوونکو غوښتي چې لاريونونو ته دوام ورکړي.
د امریکا ولسمشر پرخپله ټروث ټولنيزه رسنۍ لیکلي: « ایراني وطنپالو! لاریونونو ته دوام ورکړئ، خپلې ادارې تر خپل کنټرول لاندې راولئ! د قاتلانو او زورواکانو نومونه ياد ساتئ. هغوی به درنه بیه پرې کړي. ما د لاريون کوونکو بې مانا وژنو د مخنيوي لپاره ایراني چارواکو سره ټولې ناستې لغوه کړې؛ موږ به لاریون کوونکو ته مرستې و رسوو.»
ټرمپ دغه راز په سپينه ماڼۍ کې د ايران وضعيت په اړه ډېر ژر د امريکا له امنیتي او استخباراتي چارواکو سره د يوې ګډې محرمې ناستې په جوړولو ټينګار کړی. نوموړي له سيبياېس رسنۍ سره په تازه مرکه کې تهران ته خبرداری ورکړی چې د نيول شويو لاريون کوونکو د اعدام سمدستي پرېکړه به د واشنګټن له سخت ځواب سره مخ شي.
ډونالډ ټرمپ ویلي: « که هغوی داسې څه وکړي او د زرګونو کسانو د وژنې پرېکړه وکړي، موږ به ډېر قوي اقدام وکړو. اوس چې ته د اعدام خبره کوې، موږ به وګورو چې دا به د هغوی لپاره څه ډول تمام شي؟ دا به د هغوی لپاره ښه پایله ونه لري. موږ نه غواړو هغه څه چې په ایران کې روان دي، همداسې دوام وکړي.»
ټرمپ له څو ورځو راهيسې د ايران حکومت ته د پوځي اقدام ګواښونه تکرار کړي، خو د عملي اقداماتو د څرنګوالي په اړه له یې جزيياتو ورکولو ډډه کړې.
په ورته مهال، ایران بیا امريکا او اسرایيل تورن کړي چې د لاريون کوونکو د ملاتړ په نوم په دې هېواد کې بې ثباتۍ او تاوتريخوالي ته لمن وهي.
له بلې خوا، رويټرز په یوه راپور کې ملګرو ملتونو کې د ايران دايمي استازي امیرسعيد ايرواني د دې سازمان امنيت شورا ته په يوه رسمي ليک کې ليکلي، امريکا او اسراييل په ايران کې د وروستيو لاريونونو او تاوتريخوالي اصلي مسوول دي.
په ملګروملتونو کې د ايران استازي ویلي: « متحده ایالتونه او اسراييلي رژيم د ملکي وګړو د مرګ ژوبلې او په ځانګړي ډول د ځوانانو د وژل کېدو، مخامخ او نه انکارېدونکی قانوني مسوول دی.»
پر ايران د امريکا احتمالي برید او په سيمه کې د ايران له خوا د امريکايي پوځي اډو په نښه کولو ګواښ ته په اشارې، يو شمېر عربي هېوادونو اندېښنه ښودلې چې دا کړکېچ به په سيمه کې پراخې بې ثباتۍ ته لاره هواره کړي او سيمه یيزې امنيتي همکارۍ او باورونه به له منځه يوسي.
بل پلو، سعودي عربستان او قطر ويلي، پر ايران د امريکا د بريدونو مخنيوي او له ډېپلوماټيکو لارو د ترينګلتيا کمولو هڅې يې پيل کړې دي.
بله خوا چين، روسيې او ترکیې هم پر ايران بريدونه د واشنګټن لپاره له منفي پایلو ډک بللي او دغه راز یې په ايران کې له لاريونونو څخه د امريکا ملاتړ د دې هېواد په کورنيو چارو کې ښکاره مداخله بللې.
په ايران کې د تېرې اوونۍ راهيسې پرانټرنېټ د بنديز له امله، هلته په لاريونونو کې د اوښتې مرګ ژوبلې کره شمېرې نه دي څرګندې شوې مګر يو شمېر نړيوالو رسنيو او په لوېديځو هېوادونو کې د ايران مېشتو بشري حقونو بنسټونو ويلي، د وژل شويو کسانو شمېر له ۲ زره تنو اوښتی چې له ډلې یې ۹۵ سلنه لاريون کوونکي او نور د ايران امنيتي سرتېري دي.
