د امریکا بهرنیو چارو وزارت وايي، د متحده ایالاتو په مشرۍ د اسراییلو او سوریې ترمنځ د امنیتي، استخباراتي او اقتصادي همکاریو د همغږۍ پر یوه ګډ درې اړخیز مکانېزم جوړولو هوکړه شوې.
له دې وزارت په خپره شوې اعلاميه کې زياته شوې، د دې مکانېزم پربنسټ، د دمشق او تلابیب ترمنځ امنیتي همکاري رامنځته او موجوده ترینګلتیاوې به پای ته ورسېږي.
په اعلامیه کې د مکانېزم جوړېدو مشخصې نېټې په اړه وضاحت نه دی ورکړل شوی. د راپورونو پر بنسټ، د اسراییلو او سوریې د لوړو پوړو چارواکو او د منځني ختیځ لپاره د امریکا ځانګړي استازي سټیو ویټکاف ترمنځ د درې اړخیزو همکاریو په اړه خبرې د سېشنبې په ورځ د پاریس ناستې په څنډه کې شوې دي.
د امریکا بهرنیو چارو وزارت ویلي: « د اړیکو دا مکانیزم به د اختلافاتو ژر حل په موخه د یوې وسیلې په توګه کار وکړي او د ناسم پوهاوی د مخنیوي هڅه به وکړي.»
په ورته مهال، د اسراییلو لومړي وزیر بینیامین نتنیاهو له سوریې او امریکا سره په یادو مسایلو د شویو خبرو پخلی کړی او زیاته کړې يې ده چې د دې مکانېزم پر بنسټ له سوریې څخه اسراییلو ته د ګواښونو مخنیوی او په سوریه کې د دروزي اقلیت خوندیتوب ورته لومړیتوب لري.
د اسراییلو لومړي وزیر بینیامین نتنیاهو ویلي: « هوکړه شوې چې خبرې به دوام ومومي، ترڅو ګډې موخې او د دروزي لږکیو خوندیتوب تامین شي.»
د دې ترڅنګ د سانا په نوم د سوریې دولتي خبري اژانس راپور ورکړی چې له اسراییلو او امریکا سره د اړیکو رغولو په ګډ مکانېزم کې د سوریې چارواکو د ګډون موخه په ۱۹۷۴ کال کې د بېلتون په نوم د دواړو لوریو د موافقه شوي تړون چې له مخې به يې اسرایيلي ځواکونه په هغه وخت کې د سوريې له لاندې کړيو سيمو نور وړاندې نه ورتېرېږي، بیا عملي کول دي.
په راپور کې د سوریې حکومتي سرچینو په حواله راغلي، دمشق هڅه کوي د دې مکانېزم له لارې اسراییلي ځواکونه بېرته هغو پولو ته ستانه کړي چې د بشرالاسد حکومت پر مهال په کې مېشت وو.
د سانا خبري اژانس په راپور کې راغلي: « د بهرنیو چارو وزیر اسعد الشیباني په مشرۍ په دې ناسته کې د ګډون موخه د بیلتون په نوم د هغه تړون عملي کول دي چې په ۱۹۷۴ میلادي کال کې پرې موافقه شوې، ترڅو اسرايیلي ځواکونه بېرته هغو سیمو ته ور وګرځول شي چې د ۲۰۲۴ کال له ډسمبر وړاندې په کې مېشت وو.»
د الجزیزې ټلوېزيون د راپور له مخې، د امریکا په منځګړیتوب د سوریې او اسراییلو ترمنځ د ترینګلتیاوو راکمولو دا مکانېزم داسې مهال رامنځته کېږي چې اسراییلو له دې وړاندې د سوریې جولان غرنۍ سیمه په ۱۹۶۷ کال کې اشغال کړې او د بشرالاسد حکومت له پرځېدو وروسته یې د سوریې جبل الشیخ غرنۍ سیمه هم تر خپلې ولکې لاندې راوسته.
