ټاکل شوې نن سه شبنه د چین په تیانجین ښار کې د شانګهای همکاریو سازمان غړیو هېوادونو د بهرنیو چارو وزیرانو ناسته پيل شي.
په دغه دوه ورځنۍ ناسته کې به د سیمې پر سیاسي ثبات، امنیت، اقتصادي ودې او پرمختګونو بحث وشي.
د سیاسي چارو کارپوهان په دې باور دي چې په ناسته کې به د غړیو هېوادونو بهرنيو چارو وزيران له ترهګرۍ او نشه یي توکو سره د مبارزې پر لارو چارو هم خبرې وکړي.
د دوی په اند، که د تېر په څېر د افغانستان پلاوی د ناظر په توګه په کې ګډون وکړي، له سیاسي او اقتصادي پلوه به د افغانانو په ګټه وي.
د پوهنتون استاد فیض محمد ځلاند وايي: « دا چې اوس د دې سازمان بله ناسته کېږي، ماته ښکاري چې د دې ناسته مهمه اجنډا به بیا هم د سیمې امنیت، اقتصادي پرمختګ او د سوکالۍ لپاره هلې ځلې وي. که چېرې افغانستان بیاځل د دې ناستې ناظر کېږي یا په کې برخه اخلي، دا یو ښه پرمختګ دی؛ ځکه موږ کولی شو له سیمې سره د خپلې همکارۍ په لټه کې، د سیمې په ټیکاو او پرمختګ کې مهم کردار ولوبوو. دغه راز د سیمې له همکارۍ پر ګټې اخیستنې، خپلې کورنۍ او سیمه ییزې ستونزې هم حل کړو.»
د افغانستان سرپرست حکومت د شانګهای همکاريو سازمان په تازه ترسره کېدونکې ناسته کې د خپل پلاوي ګډون او نه ګډون په اړه څه نه وايي.
خو د سیاسي چارو شنونکي وايي، که د شانګهای همکاریو سازمان دایمي غړي او ناظر هېوادونه وغواړي د افغانستان اوسنۍ ستونزه په اسانۍ سره حل کولی شي.
د دوی په باور، هڅه په کار ده چې افغانستان د شانګهای همکاریو سازمان له ټولو غړیو هېوادونو سره د سیمې پر مهمو مسایلو ګډ نظر ته ورسيږي.
د سیاسي چارو شنونکی ادریس محمدي ځاځی وايي: « که چېرې د شانګهای سازمان دایمي غړي او ناظر هېوادونه او په ټولییزه توګه شانګهای سازمان وغواړي، د افغانستان اوسني شرایط حل کولی او حل لارې ورته ترتیبولی شي. که دا د تعامل نقطې سره وصل شي، زه فکر کوم شانګهای سازمان به د افغانستان لپاره یو له هغو سازمانونو شي چې د افغانستان اسلامي امارت یې غواړي.»
خو ځینې نور په دې اند دي چې د شانګهای همکاریو سازمان په سیمه او نړۍ کې مهم بلل کیږي او د افغانستان سرپرست حکومت له رسمیت پېژندنې سره هم مرسته کولی شي.
د سیاسي چاروشنونکی سلیم پيګیر وايي: « دا سازمان کولی شي په ټولییزه توګه او یو ځای له موږ سره تعامل ولري او حتا د رسمیت پېژندلو موضوع پيل کړي. په عمومي توګه، دغه سازمان د سیمې هېوادونو په ګټه دی.»
د شانګهای همکاریو سازمان په ۲۰۰۱ زېږیز کال کې رامنځته شو. چین، روسیه، قزاقستان، قرغېزستان، اوزبېکستان او تاجیکستان یې غړیتوب لري. افغانستان بیا په ۲۰۱۲ زېږدیز کال د دې سازمان د ناظر غړي په توګه ومنل شو.
