د صنعت او سوداګرۍ وزارت خبر ورکوي چې په تېرو ۱۱ میاشتو کې شاوخوا ۳۰۰ زره ټنه تازه مېوه بهرنیو هېوادونو ته صادره شوې ده.
د دې وزارت چارواکي وایي، په روان لمریز کې ۱۲ هېوادونو ته د څه باندې ۱۴۳ میلیونو امریکایي ډالرو په ارزښت تازه مېوه صادره شوې ده.
د صنعت او سوداګرۍ وزارت ویاند اخوندزاده عبدالسلام جواد وايي، په ۲۹۶ زره ټنه صادر شوې مېوه کې مڼې، خټکي، هندواڼې او نورې تازه میوې شاملې دي.
جواد زیاتوي: « د ۱۴۰۳ کال په تېرو ۱۱ میاشتو کې پاکستان، هند، عربي متحده اماراتو، چین، انګلستان، هالنډ، امریکا، فرانسې، اسټرالیا، عراق، سعودي عربستان او کاناډا هېوادونو ته د افغانستان تازه مېوې صادرې شوې دي. د دغو مېوو وزن ۲۹۶ زره ټنه او مجموعي ارزښت یې شاوخوا ۱۴۳ میلیونه ۱۱۰ زره امریکايي ډالره دی. په دغو تازه مېوو کې مڼې، انار، انګور، تازه انځر، زردآلو، ګیلاس، توت، خټکي، شاه توت، هندواڼې او نورې مېوې شاملې دي.»
دا په داسې حال کې ده چې د تازه مېوو او سبزیجاتو ځینې سوداګر شکایت کوي چې دوی نه شي کولی له پاکستان پرته نورو هېوادونو ته تازه مېوه او سبزیجات صادر کړي.
یو شمېر سوداګر بیا وایي، اسلامي امارت باید له هغو هېوادونو سره بیا بیا خبرې وکړي چې د افغاني صادراتو پر وړاندې خنډونه جوړوي.
د اقتصادي چارو کارپوه عبدالنصير رشتيا وايي: « تاسو پوهېږئ چې افغانستان یو کرنیز او مالداره هېواد دی او د افغانستان تر ټولو ستر صادراتي توکي هم کرنیز توکي دي. زه فکر کوم هرڅومره چې زموږ صادرات ډېر شي، موږ کولی شو په همدې کچه د کرنې په سکټور کې پانګونه جذب کړو، د کار زمینه برابره کړو او دغه راز وکولی شو د خلکو او کروندګرو په ژوند کې بدلون راولو.»
ځينې نور بیا وايي، له ځينو مشخصو هېوادونو سره د سياسي ستونزو له امله سوداګري زيانمنېږي.
د دوی په خبره، د دې زيان د جبران لپاره اړتيا ده چې د چابهار بندر په څېر پر بديلو ټرانزيټي لارو تمرکز زيات شي.
سوداګر ميرویس حاجي زاده وايي: « ځینې ستونزې رامنځته کېږي، لکه د تورخم لارې بندېدل یا نورې ستونزې چې د افغانستان د ترکاریو، تازه مېوې او په ټوله کې د سوداګرۍ پر وړاندې جوړېږي. که دا ستونزې جوړې نه شي، زه باور لرم چې د افغانستان کرنه به ډېره وده وکړي، ځکه چې نړۍ کې ډېر ښه بازار لري. د افغانستان د کرنیزو محصولاتو لپاره هندوستان او پاکستان ښه مارکېټونه دي. خو له بده مرغه د ځینو سیاستونو له امله لارې تړل کېږي او له امله یې نه یوازې سوداګر بلکې کروندګر هم له زیانونو سره مخ کېږي.»
د یادولو ده چې په تېر کې د مالیې وزارت ویلي و چې له هېواده بهر یې د تازه مېوې او سبزیجاتو د صادرولو لپاره ټولې اسانتیاوې برابرې کړې چې له همدې کبله پاکستان، هندوستان او چین ته د تازه مېوو او دغه راز پاکستان، تاجیکستان او قزاقستان ته د سبزیجاتو صادرات ډېر شوي.
