افغان ټرانس د افغانستان، اوزبېکستان او پاکستان ترمنځ د رېل پټلۍ هغه ګډه پروژه ده چې د درې واړو هېوادونو لپاره له لوړ ارزښت څخه برخمنه ده.
د همدې سترې اقتصادي پروژې له بشپړېدو سره سم، اوزبېکستان هم کولی شي چې د افغانستان له لارې د پاکستان د کراچۍ او ګوادر بندرونو څخه په ګټنې، د منځنۍ اسیا له هېوادونو سره په مستقیم ډول وصل شي چې د دې پروژې له مخې افغانستان د ټرانزیټ په مهم دهلیز بدلېدلی شي.
په همدې تړاو د پاکستان لومړي وزیر، محمد شهباز شریف، د قرغېزستان پلازمېنې بشکېک کې د شانګهای همکاریو سازمان د غونډې پرمهال د اوزبېکستان له ولسمشر، شوکت میرضیایف سره په کتنه کې، د دې ستر بدلون راوستونکې پروژې د چارو چټکتیا غوښتنه کړې.
د پاکستان لومړي وزیر دفتر ویلي: « د سیمهییزې نښلونې د ګډ سټراټیژیک لومړیتوب په توګه د اهمیت په بیانولو سره، لومړي وزیر د اوزبېکستان افغانستان–پاکستان رېل پټلۍ د ستر بدلون راوستونکي ظرفیت یادونه وکړه. نوموړي ویلي چې دا پروژه کولی شي منځنۍ او سوېلي اسیا سره ونښلوي او د پاکستان سمندري بندرونو ته د اوزبېکستان د لاسرسي زمینه برابره کړي. شهباز شریف د ګډې امکانسنجۍ د مطالعې په برخه کې پر ژر پرمختګ ټینګار وکړ.»
تر ټولو مهم پرمختګ دا دی چې د ۲۰۲۵ کال په جولای میاشت کې افغانستان، اوزبېکستان او پاکستان د دې پروژې د ګډې امکانسنجۍ د مطالعې تړون لاسلیک کړ.
د اقتصادي چارو یوشمېر شنونکي بیا ټولې هغه پروژې چې په افغان خاوره کې عملي کېږي د اقتصادي پرمختګ لپاره لاره هواروي او په خبره یې، دا ډول ګډې پروژې له ځان بسیايۍ سربېره افغانستان له هغو ستونزو خلاصوي چې د سوداګرۍ په برخه کې به د ګاونډیو هېوادونو له خوا ورته جوړېږي.
د اقتصادي چارو شنونکی، محمد عیسی مبارز وايي: « که دا پروژه عملي شي، افغانستان به هغو ستونزو خلاص شي چې اوس د ځینو هېوادونو له خوا پرې تحمیلېږي. افغانستان به خودکفا هېواد شي او د نورو هېوادونو لپاره به پالیسي جوړوي. موږ باید له دې ډول پروژو سره لېوالتیا وښیو.»
یوشمېر نور شنونکي بیا وایي چې افغانستان د خپل جیوپولیټیک ارزښت له مخې د سیمې هېوادونو لپاره د اقتصادي پروژو د پلي کولو په برخه کې مهم هېواد دی او په خبره يې، په سیمهییز اتصال پورې د افغانستان تړلي ارزښتونه او اقتصادي برخه به لا پیاوړې شي.
د اقتصادي چارو شنونکی، اسلم دانشمل وايي: « دا مبرمه اړتیا ده چې د سیمې هېوادونه باید د تقابل په ځای له افغانستان سره همکاري وکړي. دا ډول پالیسۍ هم افغانستان ته ګټه رسوي او هم دوی خپلو ګټو ته رسوي. افغانستان د سیمې اتصال لپاره ځانګړی اهمیت لري او اقتصادي پراختیا یې په افغانستان پورې تړلې ده. د سیمې هېوادونه باید د افغانستان له جیوپولیټیک موقعیت څخه ښه ګټه پورته کړي.»
دا پروژه چې د اوزبېکستان افغانستان – پاکستان رېل پټلۍ اصلي مسیر د ترمذ – مزارشریف – کابل – پېښور په امتداد طرحه شوې ده.
د معلوماتو له مخې، اوږدوالی یې شاوخوا۶۰۰ کیلومټره اټکل شوی او د کال شاوخوا۲۰ میلیونه ټنه انتقالاتو ظرفیت به ولري او افغانستان به وکولی شي وچې او تازه مېوې، سبزيجات، زعفران، غالۍ، مرمر او نور معدني محصولات او صنعتي او کرنیز محصولات، د رېل پټلۍ د همدې پروژې له لارې پاکستاني بندرونو او له هغه ځایه نړیوالو بازارونو ته ولېږدوي.
