شاوخوا یوه اوونۍ کېږي چې د تورخم لاره د خلکو، ټرانزیټي لاریو او سوداګریزې راکړه ورکړې پرمخ تړل شوې ده. چارواکي وايي، د لارې تړلي پاتې کېدو له امله، د دواړو هېوادونو سوداګرۍ ته میلیونونه ډالره زیان اوښتی.
د سوداګرۍ او پانګونې خونې مسوولين وايي، د تورخم لارې له تړل کېدو راهیسې د پاکستان او افغانستان ترمنځ سوداګرۍ ته له لسو میلیون ډالر ډېر زیان اوښتی او دواړو غاړو ته تر۵۰۰۰ ډېر باروړونکي موټر درول شوي دي.
د سوداګرۍ او پانګونې خونې د مدیره پلاوي غړی خان جان الکوزی د تورخم لارې د بندېدو لامل د دواړو هېوادونو ترمنځ سیاسي نانندرۍ بولي او زياتوي، پاکستان په دې عمل سره ټرانزيټي هوکړې نقضوي.
د سوداګرۍ او پانګونې خونې د مدیره پلاوي غړی خان جان الکوزی وايي: « هره ورځ په دې لاره له دواړو خواوو نږدې ۸۰۰ لارۍ تګ راتګ کوي. په تېرو نهو ورځو کې شاوخوا ۵۰۰۰ لارۍ دواړو خواوو ته ولاړې دي. زه فکر کوم دا هم د افغانستان او هم د پاکستان د اقتصاد لپاره لوی زیان دی. زه له اسلامي امارت او د پاکستان له حکومت غوښتنه کوم له نړیوالو قوانینو سره سم، د اپټا تړون بیا له سره نوی کړي.»
په ورته وخت کې افغان پانګوال له پاکستاني لورې غواړي چې سوداګري دې نه سياسي کوي او شته ستونزې دې له ډېپلوماټيکو لارو حل کړي.
پانګوال زلمی عظیمي وايي: « موږ له دواړو هېوادونو افغانستان او پاکستان څخه غوښتنه کوو چې زموږ تجارت په سیاست مه بدلوئ؛ ځکه چې اوس د روژې مبارکې ورځې دي او خلک دغو اولیه توکو ته اړتیا لري. دا چې د پاکستان حکومت وخت ناوخت د تورخم لاره تړي، دغه کار د افغانستان خصوصي سکټور ته میلیونونه ډالر زیان اړوي.
د اقتصادي چارو کارپوهانو په باور، پاکستان تل له دې لارې د افغان پانګوالو د زيانمنولو هڅه کړې او د سياسي وسیلې په توګه ترې کار اخلي.
کارپوهان وړاندیز کوي چې سرپرست حکومت دې د سوداګرۍ او ټرانزيټ لپاره پر نورو بدېلو لارو غور وکړي.
د اقتصادي چارو شنونکی نور الله عزیز وايي: « پاکستان په ټولو برخو کې دا ډول پالیسي لري. هغوی ته افغانستان ته د ستونزو جوړولو په موخه هېڅ ډول فرصت له لاسه نه ورکوي. مهمه دا ده چې حاکم نظام باید بدیلي لارې ولري، که دا د تجارت په برخه کې وي، که د سیاست او اقتصاد. د پاکستان په ځای د بل هر بدیل هېواد پيدا کول زموږ لپاره په اقتصادي او نورو برخو کې مهم دي.»
د يادونې ده چې د کب مياشتې له دريمې نېټې راهیسې پاکستان د تورخم لار د هر ډول تګ راتګ پرمخ وتړل. پاکستاني چارواکو ویلي، د دې کار لامل د اسلامي امارت ځواکونو له خوا ډیورنډ فرضي کرښې ته نږدې د پوځي تاسيساتو جوړل دی.
که څه هم د دې لارې د بیا پرانيستو په موخه د دواړو لورو ترمنځ خبرې وشوې، خو تراوسه يې مثبته پايله نه ده ورکړې.
