د بریټانیا لومړی وزیر وايي، ټاکل شوې بریټانیا او فرانسه د هرمز تنګي له لارې د نفتو نړیوال ټرانزیټ د خوندي کولو لپاره د یوه څو ملیتي همغږي او خپلواک پلان په سر د بحث لپاره د یوې ګډې سرمشریزې کوربه توب وکړي.
کېیر سټارمر پر خپله اېکس پاڼه د یوه پیغام په خپرولو سره ویلي، بریټانیا له ۲۴ زیات هېوادونه چې د ده په خبره، د هرمز تنګي بېرته خلاصولو لپاره له دوی سره هم نظر دي، د دې پلان په تړاو قانع کړي.
سټارمر وړاندې لیکلي، د هرمز تنګي بند پاتې کېدل خورا زیان اړوونکي دي او د ورځني ژوند د لګښت کمولو لپاره د دې تنګي له لارې د نفتو نړیوال ټرانزیټ خورا مهم دی.
نوموړي زیاته کړې: « د هرمز تنګي تړلي پاتې کېدل په ژره توګه زیان اړوونکي دي او د ژوند لګښتونو د فشار کمولو لپاره د دې تنګي له لارې د نفتو لېږد ادامه خورا ضروري ده. بریټانیا له ۲۴ څخه زیات هېوادونه چې د هرمز تنګي له لارې د نفتو د ازاد لېږد په تړاو له موږ سره هم نظره دي، قانع کړي. په روانه اوونۍ کې به بریټانیا او فرانسه د یوې سرمشریزې په ګډه کوربه توب وکړي، ترڅو د هرمز تنګي له لارې د نفتو نړیوال ټرانزیټ د خوندي کولو لپاره د یوه همغږي او خپلواک پلان په اړه کارونه مخکې یوسي.»
خو د بریټانیا لومړي وزیر دا هم لیکلي چې دا پلان به د روان جنګ له پای ته رسېدو وروسته پلی شي.
د بریټانیا لومړي وزیر دا خبره داسې مهال کړې چې په اسلام اباد کې د پاکستان په منځګړیتوب د امریکا او ایران ترمنځ له ۴۰ ورځني جنګ وروسته لومړنیو مخامخ خبرو له ناکامېدو وروسته د متحده ایالاتو ولسمشر خپلو سمندري ځواکونو ته له خپله اړخه د هرمز تنګي بندولو امر کړی.
له بلې خوا، د فرانسې خبري اژانس بیا د فرانسې ولسمشر ایمانویل مکرون له قوله لیکلي چې دا په بشپړ ډول یو دفاعي او په روانه جګړه کې له ښکېلو غاړو څخه جلا ماموریت دی چې د مکرون په وینا، د شرایطو له برابرېدو سره به ژر پیل شي.
مکرون هم پر خپله اېکس پاڼه د پیغام په خپرولو سره د دې ماموریت په اړه تفصیلات ورکړي او لیکلي دي چې دا به یو څو ملیتي سوله ییز ماموریت وي چې موخه به یې یوازې د هرمز تنګي بېرته پرانستل او د نفتو د لېږد خوندي کول وي.
ولسمشر مکرون زیاته کړې: « په راتلونکو ورځو کې به موږ له بریټانیا سره په ګډه له هغو هېوادونو سره چې له موږ سره د هرمز تنګي د بېرته پرانستلو لپاره په دې ماموریت کې برخه اخستو ته چمتو دي، یو کنفرانس تنظیم کړو.»
د تېرې فبرورۍ میاشتې په وروستیو کې پر ایران د امریکا او اسراییلو بریدونو له امله د فارس خلیج د هرمز تنګی چې نړۍ ته د تېلو او ګازو د لېږد یوه مهمه لار بلل کېږي، د نفتو د لېږد ټرافیک کابو په بشپړه توګه بند کړ.
د اسلام اباد د خبرو ناکامېدو په غبرګون کې د دې تنګي بندولو لپاره د ټرامپ اقدام په نړۍ کې د تېلو او ګازو د بیو لوړېدو بحران په تړاو ژورې اندېښنې زیږولې دي.
بله خوا، د ایران اسلامي انقلاب ساتونکي ګارد( سپاه) بیا پرون د یوې اعلامې په خپرولو سره خبردارې ورکړی چې د هغو پوځي بېړیو پر وړاندې به سخت چلن وکړي چې هرمز تنګي ته د ننوتو هڅه وکړي.
د اسلام اباد د خبرو له پیل مخکې ټرمپ خبرداری ورکړی و چې که دا خبرې ناکامې شي، نو په ټول شدت سره به جګړه له سره پیل کړي، حال دا چې ایران د دې جګړې پر وړاندې هم د غوڅ ځواب ورکولو ټټر وهلې.
دا مهال د هرمز تنګي د ډبل بندولو ( هم د ایران او هم امریکا له خوا) امر په نړیواله کچه د اندېښنو سبب ګرځیدلی.
لا روښانه نه ده چې دا کار به په سیمه کې روان کړکېچ څومره ژور کړي او نړۍ به یې ترکومه بیه پرې کوي.
