د ایران، امریکا او اسراییلو د جګړې له پیل وروسته، شاوخوا ۲۰ زره افغان کډوال د هرات له اسلام کلا بندر هېواد ته راستانه شوي دي.
د اسلام کلا بندر مسوولین وایي، که څه هم د جګړې له پیل سره د کډوالو راستنېدلو لړۍ تر اوسه چټکه شوې نه ده، خو په ورځني ډول شاوخوا دوه نیم زره تر درې زره افغان کډوال هېواد ته راستنېږي.
د مسوولینو په خبره، که چېرې د ایران جګړې اوږدېدو له امله د کډوالو راتګ لړۍ چټکه شي، دوی بشپړ چمتوالی لري او کولی شي لازمې اسانتیاوې ورته برابرې کړي.
د اسلام کلا بندر کې د کډوالو چارو سرحدي آمر جان محمد نور وايي: « په منځنۍ کچه هره ورځ له ۲ تر ۳ زرو تنو مهاجرین راځي چې مجرد ځوانان، کورنۍ، ښځې، بوډاګان او ماشومان شامل دي.»
په ورته مهال، له ایران څخه راستانه شوي افغانان وايي، د جګړې له امله په ایران کې ناوړه حالت رامنځته شوی.
د دوی په وینا، د جګړې له پیل سره کاروبارونه تړل شوي او د خپل ژوند د خوندیتوب لپاره بېرته افغانستان ته راستانه شوي دي.
له ایران راستون شوی کډوال علي موسوي وایي: « د جګړې په پيل کېدو سره ایران ډېره خطرناکه سیمه جوړه شوې، په ځانګړې توګه زموږ په څېر کډوالو لپاره ډېره نا امنه ده. تر ټولو غوره کار دا دی چې اوس ایران پرېښودل شي او کډوال ترې را ستانه شي.»
له ایران تازه راستون شوی حفیظالله وايي: « په اوسنیو شرایطو کې د ایران وضعیت ډېر زیات خراب و؛ ځکه چې هلته اوس سخته جګړه ده او کاروبار په ټپه درېدلی.»
راستون شوی کډوال خان محمد جعفري وايي: « ایران کې د افغان مهاجرینو وضعیت سخت خراب دی. د جګړې له پيل سره اکثریت افغان کډوال نه شي کولی د خپلې کورنۍ اړتیاوې پوره کړي.»
که څه هم هرات کې د ایران سرکونسل څو ځله ویلي چې له ایران څخه د افغان کډوالو د جبري ایستلو لړۍ درېدلې، خو یو شمېر راستانه شوي کډوال وایي، په ایران کې ورسره ناوړه چلن شوی.
د دوی په خبره، د راستنېدو پر مهال د لارې په اوږدو کې ایراني ځواکونو په بېلابېلو پلمو ترې پیسې اخستې او هغوی یې خالي لاسونه راشړلي دي.
یاد کډوال همداراز له اسلامي امارت غوښتنه کوي چې په هېواد کې دننه دې د کار زمینه ورته برابره کړي، ترڅو ځوانان د اقتصادي ستونزو له امله نورو هېوادونو ته کډوال نه شي.
له ایران راستون شوی ځوان اسامه افتاب وايي: « موږ حتا د راتګ پرمهال هم په ډېره سختۍ تر دې ځایه راغلو؛ ایرانیانو په اوس حالت کې هم له موږ سره ډېر بد سلوک کاوه. موږ له حکومت غواړو خپلو خلکو ته د هېواد په داخل کې د کار زمینه برابره کړي.»
راستون شوی عزیزالرحمن وايي: « ایرانیانو تر دې ځایه له موږ ۱۰ میلیون تومانه وشکول. بس هرځای یې پیسې غوښتلې، بېله پیسو هېڅ کار نه کېږي.»
د ایران، امریکا او اسراییلو ترمنځ د جګړې له پیل وروسته د سیمې امنیتي وضعیت کړکېچن شوی.
د دغو پېښو له امله نه یوازې د ایران په یو شمېر ښارونو کې اقتصادي او امنیتي ستونزې زیاتې شوې دي بلکې هلته مېشت افغان کډوال هم له ناڅرګند حالت سره مخ دي.
د همدې وضعیت له امله یو شمېر افغانان اړ شوي چې خپل کاروبارونه پرېږدي او بېرته هېواد ته راستانه شي.
