په هېواد کې بې روزګاري داسې یوه ستونزه ده چې له تېرو پنځو لسېزو راهیسې خلک ورسره لاس په ګراېوان دي، خو په دې وروستیو کې د هېواد په ښارونو کې تر بل هر وخت په لارو او واټونو کې هغه کسان ډېر لیدل کېږي چې د کار په لټه کې وي.
د کار او ټولنیزو چارو وزارت ویاند له شمشاد سره ځانګړې مرکه کې وایي، د بې کارۍ کچې لوړېدو په تړاو سروې نه ده شوې او د اټکل له مخې، دغه شمېر له ۲۰ تر ۲۵ سلنو ښیي.
د سمیع الله ابراهیمي په خبره، نړیوال بندیزونه، د افغانستان حکومت رسمیت نه پېژندل کېدل او د افغانستان کنګل شوې شمتنۍ نه آزادېدل هغه عوامل دي چې په هېواد کې یې پر کاري فرصتونو هم منفې اغېز کړی.
ابراهیمي په دې اړه وايي: « زموږ ډېری هېوادوال په کرنه او مالدارۍ باندې بوخت دي او له همدې امله د کال په یوه یا دوو فصلونو کې کار لري او په دوو نورو کې وزګار پاتې کېږي؛ خو دا د بېکارۍ برخه او فیصدي نه ده او که دا کم کاري وګڼل شي، نو له ۲۰ تر ۲۵ سلنو خلک بې کاره وي. که موږ د کره شمېر خبره کوو، نو باید د سروې له مخې وي چې ښايي راتلونکي کې دا سروې هم وشي.»
د کار او ټولنیزو چارو وزارت ویاند وايي، هڅه کوي چې په کوردننه او بهر بې روزګاره کسانو ته د دندو فرصتونه برابر کړي.
ابراهیمي له پاکستان او ایرانه په لوړ شمېر کې د کډوالو ستنېدنه یوه ننګونه بولي او زياتوي چې د کارموندنې کمېټې له لارې راستانه شويو افغانانو ته د روزګار برابرولو هڅې کوي.
د ابراهیمي په خبره، قطر ته د کار په موخه د استول کېدو لپاره شاوخوا ۱۶ زره کسانو له ټول کې هېواده نوملیکنه کړې او له دغو کسانو به یوازې ۳ زره او ۱۰۰ تنه قطر ته د استول کېدو لپاره غوره شي.
هغه زیاتوي: « دا بهرنیو هېوادونو ته د افغان کارګرانو د استولو لومړی پړاو. په دې پړاو کې ۳ زره او ۱۰۰ کاري فرصتونو وو او د دې کاري فرصتونو لپاره په شرایطو د برابر کسانو موندلو لپاره د کار او ټولنیزو چارو وزارت د کابل او زونونو پر کچه د نوم لیکنې لړۍ پیل کړه. د دې لپاره ۱۵ زره ۵۰۰ تنو نوملیکنه کړې ده.»
ابراهیمي دغه راز وایي، په تېرو څلورو کلونو کې ۳۵۰ زرو کسانو ته د کار جوازونه ورکړل شوي چې ۲۰ سلنه یې ښځې دي.
د نړیوالو اړیکو کارپوهان نورو هېوادونو ته د افغان کارګرانو استول د هېواد په اقتصادي وده کې مهم ګام بولي او زیاتوي، دا ډول هوکړې باید له نورو هېوادونو سره هم وشي.
د نړیوالو اړیکو کارپوه سمیر انګار وايي: « بهر ته د کارګرانو استول د بېکارۍ کچه ټیټوي، خو باید دا پروسه د مسلکي زده کړو او په کور دننه فرصتونو له برابرولو سره مل وي؛ ترڅو د مساله په بنیادي توګه حل شي.»
دا په داسې حال کې ده چې د نړيوال بانک د شمېرو له مخېؤ په ۲۰۲۱ کال کې د بې روزګارۍ کچه ۱۲ سلنه وه.
په همدي کال کې له افغانستانه د بهرنيو ځواکونو له وتلو او بيا وروسته د بهرنيو مرستو له بندېدو سره کاري فرصتونه محدود او د بې روزګارۍ کچه نوره هم لوړه شوه.
