د افغانستان او ترکمنستان ترمنځ د ګازو نل لیکې (ټاپي)، نوري فایبر، برېښنا لېږدونې (ټاپ) او اوسپنې پټلۍ پروژو د پرانیستې کمېسیون د يادو پروژو د عملي چارو پيلولو په موخه د چمتوالي لومړۍ ناسته وکړه.
په ناسته کې د ټاپي، نوري فايبر، اوسپنۍ پټلۍ او ټاپ پروژو د پرانيستې په تړاو مهمې پرېکړې هم شوي دي.
د بهرنيو چارو وزارت سرپرست مولوي امیر خان متقي په دې ناسته کې ويلي، د افغانستان او ترکمنستان ترمنځ د ټاپي، اوسپنې پټلۍ، ټاپ او نوري فایبر پروژو عملي کارونه به په راتلونکو ورځو کې د يو لړ ځانګړو مراسمو پرمهال پرانيستل شي.
د بهرنیو چارو وزارت مرستیال ویاند ضیاء احمد تکل: « د افغانستان او ترکمنستان ترمنځ د ټاپي، نوري فایبر، ټاپ او اوسپنې پټلۍ د پروژو د پرانېستلو کمېسیون د چمتوالي لومړنۍ ناسته وکړه. د ریاست الوزرا له حکم سره سم، د بهرنیو چارو وزارت پر مشرۍ د امنیتي ارګانونو، کانونو او پټرولیم، ټولګټو چارو، اطلاعاتو او فرهنګ او مخابراتو وزارتونو، د اسلامي امارت مرکزي ویاند او د افغانستان برېښنا شرکت په ګډون نن په بهرنیو چارو وزارت کې د چمتوالي ناسته وکړه. په دې ناسته کې مشرانو د بېلابېلو کمېټو د چمتوالي راپورونه واورېدل او په سمه توګه د مراسمو ترسره کولو لپاره یې پرېکړې وکړې. ټاکل شوې دغه پروژې په راتلونکو څو ورځو کې پرانیستل شي.»
په ورته مهال د اقتصادي چارو کارپوهان د ټاپي پروژې په ګډون د نورو پروژو پیلېدل او د کابل او عشق آباد د اړیکو پراختیا د دواړو هېوادونو د اقتصادي ودې او پیاوړتیا لپاره مهم ګام بولي.
د اقتصادي چارو کارپوه عبدالنصیر رشتیا وايي: « په ټولیزه توګه ترکمنستان لېوالتیا لري چې له افغانستان سره ستراتیژيکې تجارتي اړیکې ولري ترڅو وکولی شي خپل نفتي توکي او انرژي د افغانستان له لارې سوېلي آسیا ته ولېږدوي. کله چې دغه پروژې په حرکت پيل وکړي، په سیمه کې به د یو ډول همپالنې سبب شي.»
مخکېني حکومت او اوسنیو چارواکو په ځلونو د ټاپي پروژې کار د پیلېدو خبره کړې، خو تر اوسه دا پروژه نه ده پېل شوې.
د سیاسي چارو کارپوهان وایي، د ټاپي او نورو پروژو د عملي کارونو په پیلېدو سره به په افغانستان کې اقتصادي او سیاسي ثبات لپاره لاره هواره او دغه راز به په هېواد کې د فقر او بې روزګارۍ کچه هم ټيټه او په خبره یې افغانستان به له مادي او معنوي اړخه په سیمه کې خپل ارزښت پېدا کړي.
د سیاسي چارو کارپوه ادریس محمدي ځاځی وايي: «د ټاپي پروژې پيل به په افغانستان کې اقتصادي او سیاسي ثبات ته لاره هواره کړي؛ د بې کارۍ کچه به ټیټه او د افغانستان مادي او معنوي ارزښت به لوړ شي او بهرنیو پانګوالو ته به د پانګونې زمینه برابره شي.»
د سیاسي چارو کارپوه حکمت الله حکمت وايي: « د ټاپي پروژې په بشپړېدو سره افغانستان د منځنۍ او سوېلي آسیا ترمنځ پل جوړیږي. دا به نه یوازې د انرژۍ لېږدولو یوه لیکه وي بلکې د دې ترڅنګ به لویه لار او د اورګاډۍ پټلۍ جوړيږي او د دې سیمې ولسونه به د بدو سیاستو پرځای، اقتصادي سیالیو ته مخه کړي.»
د دغو پروژو د پیل کولو د څرنګوالي په موخه مولوي امير خان متقي تېره اوونۍ د ترکمنستان د بهرنیو چارو له وزیر سره د افغانستان ، ترکمنستان پولې ته څېرمه ولیدل او په دې اړه یې خبرې کړې.
د ټاپي نل لیکه له ترکمنستانه پیل او د افغانستان او پاکستان له خاورې په تېرېدو سره هند ته رسېږي.
په افغانستان کې د دغې پروژې په عملي کېدو سره به زرګونه هېوادوالو ته له کار موندلو سربېره، افغانستان ته د کال څه باندې ۴۰۰ میلیون ډالره ټرانزیت فیس هم ورکړل شي.
