بلخ کې په دې وروستیو کې د تولیدي کارخونو جوړولو ته تر بل هر وخت ډېرو پانګوالو مخه کړې او ګڼې کارخونې جوړې شوې دي. تر ټولو تازه يې د دې ولایت په بلخ ولسوالۍ کې د کیمیاوې سرې توليدي کارخونه ده چې د مسوولینو په خبره، ٤٥ میلیونه افغانۍ پانګونه پرې شوې او په ورځني ډول به د ۲۰۰ ټنه سرې د تولید ظرفیت ولري.
د کارخونې مسوول مبشر متوکل وايي: « زموږ کارونه موسمي دي او یوازې د کیمیاوي سرې په برخه کې مو ۴۵ میلیونه پانګونه کړې چې تر ډېره به د هېواد په شمال زون او سوېلي ولایتونو کې تر بزګرانو رسول کېږي. په دې کارخونه کې ۱۰۰ تنه په مستقیمه توګه له موږ سره کار کوي.»
په دې پرانیستغونډه کې چارواکو د کرنې سکټور د پیاوړتیا لپاره د دې ډول کارخونو جوړول مهم وبلل او پانګوالو ته یې د هر ډول همکارۍ ډاډ ورکړ.
چارواکو زیاته کړه چې افغانستان په کلني ډول د شاوخوا٣٥ میلیارده افغانیو په ارزښت کیمیاوي سره له بهرنیو هېوادونو واردوي. دوی له پانګوالو وغوښتل چې ياده برخه کې د ځان بسیا کېدو لپاره پانګونه وکړي.
د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت مرستیال مولوي صدراعظم عثماني وايي: « موږ باید په مزار او هرات کې داسې کارخونې ولرو چې له بهر څخه را واردېدونکې سره په هېواد کې تولید شي. هر کله زموږ تر ۴۰ میلیارده افغانیو بهر ته روانې دي.»
د کرنې وزارت د نباتاتو او قرنټين رییس مولوي محمد ادریس حنیف وايي: « د افغانستان د کروندګرو ډېره تکیه پر داخلي سرې ده. پخوا یوازې ۴ شرکتونو د سرې پر تولید کار کاوه، خو اوس دا شرکتونه تر ۶۰ اوښتې دي.»
بله خوا، د بلخ ځايي مسوولین وايي، په دې ولایت کې د پانګونې لپاره د پام وړ اسانتیاوې رامنځته شوې او ورځ تر بلې د پانګونو کچه په لوړېدو ده.
دوی وايي، دا ډول کارخونې نه یوازې هېواد کې د کورنیو تولیداتو کچه لوړوي بلکې د کارموندنې فرصتونه هم زیاتوي.
د بلخ مرستیال والي مولوي نورالهادي ابو ادریس وايي: « د انسان هر ډول اړتیا له کرنې او زراعت څخه برابرېږي او کرنه بیا سرې ته اړتیا لري. باید هڅه وکړو چې په دې برخه کې پرځان بسیا شو.»
د بلخ سوداګرۍ او پانګونې رییس محمد ابراهیم غضنفر وايي: « دا ډول هدفي پانګونې نه یوازې د اقتصادي ودې سبب کېږي بلکې د خلکو ترمنځ د باور او هیلو غوړېدو لامل کېږي. د هېواد اقتصادي ځان بسیاینې لپاره د خصوصي سکټور رول مهم او ارزښتناک دی.»
افغانستان چې شاوخوا اتيا سلنه اوسېدونکي یې په کرنه بوخت دي، لاهم د کرنې اړوند ډېرې اړتیاوې له وارداتو پوره کوي، خو مسوولین ډاډ ورکوي چې د دغو ستونزو لپاره يې هڅې چټکې کړې دي.
بلخ کې د کیمیاوې سرې دا نوې کارخونه داسې مهال پرانستل کېږي چې د کرنې وزارت د معلوماتو له مخې، واک ته د اسلامي امارت تر رسېدو وروسته په دې برخه کې څه باندې٥٠ نوې کارخونې جوړې او په تولید یې پیل کړی.
