د دوه اړخیزو اقتصادي همکاریو او سوداګریزو اړیکو پراختیا په اړه د کابل او تهران چارواکو ترمنځ د لیدنو او خبرو په دوام، تازه تهران د افغانستان او ایران ترمنځ د آزادې اقتصادي او سوداګریزې سیمې په توګه د دوغارون ځانګړې سیمې د ارتقاء خبر ورکوي.
د ایراني رسنیو د راپورونو پر بنسټ، د ایران اقتصاد وزارت پارلماني او حقوقي مرستیال د دوشنبې په ورځ په یوه ناسته کې سرحدي، کلتوري، اقتصادي ګډو ټکو او اقتصادي ظرفیتونو لوړولو ته په اشارې ټنیګار کړي چې دا سیمه کولی شي د سوداګرۍ آزادې سیمې په توګه د دواړو هېوادونو ترمنځ د تبادلو زیاتوالي په برخه کې بارز رول ولوبوي.
د ایران اقتصادي وزارت پارلماني او حقوقي مرستیال محمد رضا دشتی اردکاني ویلي: « آزادې سیمې ته د دوغارون خاصې سیمې لوړول کولی شي د دواړو هېوادونو ترمنځ اقتصادي تبادلې زیاتوالي، آزادې سیمې ته له وېزو پرته د افغان وګړو داخلېدو امکان، د سرحد دواړو غاړو ته د ګډو آزادو سیمو رامنځته کولو او سوداګریزو فعالیتونو تسهیل په اړه کولی شي د افغانستان او ایران ترمنځ د پاملرنې وړ حجم زیات کړي.»
محمد رضا دشتي اردکاني همدا ډول ویلي، هېواد یې په شرقي پولو کې سوداګرو او موټر چلوونکو ته د ټرانزیټ په برخه کې زیاتو اسانتیاو رامنځته کولو ته ژمن دی.
د اقتصادي چارو شنونکی عبدالجبارصافی وايي: « په دوغارون کې له افغانستان سره د یوه آزاد بازار جوړول د دواړو هېوادونو په ګټه دی او موږ کولی شو لکه څرنګه چې حیرتانو کې له ازبېکستان سره ګډ بازار ته ورځو، دې بازار ته هم له وېزې پرته ورشو. هلته به زموږ سوداګر له دوی او دوی له موږ څخه توکي اخلي، دفترونه به پرانېستل شي او ښه مارکېټ به جوړ شي.»
په ورته وخت کې د چارو یو شمېر نور شنونکي د کابل او اسلام آباد ترمنځ د ټرانزیټي او سوداګریزو لارو تړل کېدو ته په اشارې وایي، د سوداګریزو اړیکو پراختیا ترڅنګ، د دې سیمې ارتقا کولی شي افغانستان له نړیوالو بازارونو سره وصل کړي.
د اقتصادي چارو شنونکی عبدالنصیر رشتیا وايي: « په اوسنیو شرایطو کې چې د افغانستان اقتصاد او صنعت تازه راټوکېدلي او د دولت ملاتړ ته اړتیا لري، د افغانستان د پولو په اوږدو کې د دا ډول تجارتي او اقتصادي زونونو جوړېدل، د افغانستان په ګټه نه دي؛ ځکه چې له یوې خوا ډېر واردات د داخلي تولیداتو د تضعیف سبب کېږي او له بلې خوا، په دغو سیمو کې شته ګمرکونو سطحه ټیټېږي او د افغانستان د ملي عوایدو کمېدو سبب کېږي.»
ومو غوښتل په دې اړه د صنعت او سوداګرۍ وزارت مسوولینو نظر هم له ځانه سره ولرو، خو د دې راپور تر نشرېدو پورې یې له موږ سره خپل نظر شریک نه کړ.
له دې وړاندې په کابل کې د ایران سفارت سرپرست علي رضا بېکدلي هم د ۲۰۲۵زېږدیز کال د اکټوبر میاشتې په یوه ويډیویي پیغام کې ویلي و چې په نږدې راتلونکي کې به د ایران او افغانستان ترمنځ د شمتېغ په نوم یو نوی رېلي بندر جوړ کړي.
