د پنجشېر ځايي چارواکي وایي، په دې ولایت کې د کان کيندنې په برخه کې د بهرنيو پانګوالو او په ځانګړې توګه د هندي پانګوالو لېوالتيا زياته شوې.
د دوی په خبره، اوس د کان کيندنې په برخه کې پانګونه د تېر پرتله اسانه شوې او په همدې اساس د نورو بهرنيو پانګوالو ترڅنګ، هندي پانګوال هم د افغانستان د کانونو په سکټور کې له پانګونې سره لېوالتيا ښيي.
د پنجشېر چارواکو دا څرګندونې هلته د زمرودو د پلورنې يوې بولۍ پرمهال کړې او ډاډ يې ورکړی چې د کانونو د استخراج په موخه يې د کورنيو پانګوالو ترڅنګ بهرنيو پانګوالو ته هم د پانګونې پراخه زمينه برابره کړې.
د پنجشېر والي محمد آغا حکیم وايي: « د زمرودو کانونه د اسلامي امارت له کړنلارو او لایحو سره سم استخراج او د یوې داسې آزادې بولۍ له لارې پلورل کېږي چې په کې تر ۳۰۰ سوداګرو پورې ګډون کوي. په دې بولۍ کې د افغانستان او نړۍ له هرځای سوداګر کولی شي برخه واخلي. زموږ په هره بولۍ کې حتمن یو شمېر بهرني سوداګر او اتباع حضور لري.»
پنجشېر کې د زمرودو د پلور په وروستۍ ترسره شوې بولۍ کې د نورو بهرنيو سوداګرو ترڅنګ هندي سوداګرو هم ګډون درلود.
دې ته په کتو د کانونو کاروباريان وايي، په ياد سکټور کې د بهرنيو پانګوالو په پانګونې سره به نه یوازې د خامو کاني توکو بيې لوړې شي، بلکې د پلور لپاره به نړيوال بازار ته هم لاره پيدا کړي.
د کانونو کاروباري محمد الله وايي: « د ملي او نړیوالو سوداګرو حضور په دې وروستیو کې ډېر شوی او دا کار د معدنکارانو پر ګټه دی. کله چې دوی دلته راشي او د زمرودو جنسیت او کیفیت له نږدې وګوري، دوی پوهېږي چې د افغانستان زمرود د نورو هېوادونو پرتله ښه کیفیت لري، نو علاقمندي ښيي او پانګونه کوي. همدارنګه دغه بهرني سوداګر نورو سوداګرو ته هم خبر رسوي چې دلته په پنجشېر کې ښه کیفیت زمرود شته دي.»
د کانونو کاروباري بریالی وايي: « موږ له بهرنیو سوداګرو هرکلی کوو، ځکه په دې کې زموږ ګټه ده. هرڅومره چې د زمرودو بیه لوړه شي، موږ ورته خوښ یو؛ ځکه رقابت ډېرېږي او موږ ګټه کوو.»
په همدې حال کې د اقتصادي چارو شنونکي هم د کانونو په برخه کې د بهرنیو پانګوالو لېوالتیا د اقتصادي ودې او له هېوادونو سره د سوداګریزو اړیکو د پراختیا لپاره ګټور ګام بولي او له سرپرست حکومت غواړي چې په دې برخه کې نورې زمینې هم برابرې کړي.
د اقتصادي چارو شنونکی محمد یونس ځدراڼ وايي: « له هند سره د دغو کانونو د استخراج تړون کولی شي د افغانستان په اقتصاد کې مثبت بدلون راولي. په دې سره ځايي خلکو ته د کار فرصتونه برابرېږي او ترڅنګ یې موږ کولی شو له هند سره له دې لارې ښې اړیکې ټینګې کړو. د پنجشېر او نورو ولایتونو د کانونو په استخراج کې حکومت ته یو شمېر ننګونې هم شته. حکومت ته په کار ده چې د کانونو استخراج په شفاف ډول مدیریت کړي.»
په پنجشېر کې د زمردو پلورنې په وروستۍ بولۍ کې د ۳۲۸ زره ۹۵۰ ډالرو په ارزښت شاوخوا ۱۵ زره قیراطه زمرد د بېلابېلو کورنیو او بهرنیو سوداګرو له لوري پېرل شوي دي.
