د افغانستان او هند سوداګرۍ وزارتونو د وروستيو درېیو کلونو په نسبت تېر کال د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګریزو اړیکو د غوړېدا غوره کال بللی.
هندي رسنیو د دې هېواد د سوداګرۍ وزارت له قوله لیکلي، له افغانستانه هند ته د صادراتو کچه په تېر کال کې د ریکارډ کچې ته پورته شوې او څه باندې ۶۴۲ میلیونه ډالرو ته رسېدلې ده.
له افغانستانه هند ته په دې صارداتي توکو کې تازه او وچه مېوه، انځر، هوږه، زعفراڼ او پیاز شامل دي.
د هند چاپ انډیا ډاټ کام ورځپاڼې لیکلي: « د هند سوداګرۍ وزارت د مالوماتو له مخې، هند ته د افغاني توکو د صادراتو کچه چې له دې وړاندې ۵۰۹.۴۹ ميليونه ډالره وه، له ۲۰۲۳ کال تر ۲۰۲۴ کال پورې د ریکارډ کچې ۶۴۲.۲۹ ميليونو ډالرو ته لوړه شوې چې دا د افغانستان او هند ترمنځ د سوداګریزو اړیکو کې لوی بدلون ښيي.»
د هند سوداګرۍ وزارت شمېرې ښيي، د تېرو ۱۶ کلونو پرتله په ۲۰۲۳ او ۲۰۲۴ مالي کالونو کې افغانستان ته تر ټولو لږ صادرات شوي.
بل پلو، د افغانستان د صنعت او سوداګرۍ وزارت هم د تېر زېږدیز کال په وروستیو ۱۰ میاشتو کې له هند سره د سوداګریزې راکړه ورکړې کچه ۷۶۳ میلیونه ډالر ښيي چې په خبره یې، ۵۴۱ میلیونه یې صادرات او پاتې ۲۲۲ میلیونه هغه یې واردات دي.
هند ته د افغانستان په صادراتي توکو کې انځر، اينجه، زعفراڼ، ممیز، زڼکۍ يا زیره او بادام او بر عکس له هند افغانستان ته وارداتي توکو کې درمل، بېلابېل واکسینونه، خوراکي توکي، د صنعتي کارخونو لپاره خام مواد، البسه او پلاستیکي توکي شامل دي.
د صنعت او سوداګرۍ وزارت ویاند اخندزاده عبدالسلام جواد وايي:« د ۱۴۰۳ لمریز کال په لومړیو ۱۰ میاشتو کې له هندوستان سره د افغانستان سوداګري د ۷۳۶ میلیونو امریکايي ډالرو په ارزښت وه چې له ډلې یې ۵۴۱ میلیونه ډالره صادرات او ۲۲۲ میلیونه ډالره هم واردات تشکیلوي. هندوستان ته د افغانستان په لویو صادراتي توکو کې وچ انځر، اینجه، زعفراڼ، ممیز، شینه زیره او بادام شامل دي او په عمده وارداتي توکو کې بوره، د صنعتي فابریکو خام مواد، نوې البسه، ډاډه شوي نخود، او بنجاره شامل دي.»
د دې ترڅنګ، افغانستان له ایران او ترکیې وروسته هند ته د مڼو ستر صادروونکی هېواد هم یاد شوی دی.
د اقتصادي چارو شنونکي د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګریزې اړیکې لرغونې او تاریخي بولي او زیاتوي، دغه اړیکې له ځینو پېچلو پړاونو پرته، پېړیو راهیسې تل په ښه او مناسب حالت کې پاتې شوې دي.
د اقتصادي چارو شنونکی سید مسعود وايي: « په ټولو دورو کې، پرته له دې چې افغانستان کې حاکم نظام ته وکتل شي، هندوستان له افغانستان سره تر ټولو غوره تجارتي اړیکې جوړې کړې او د دواړو هېوادونو د خلکو یو ښه صنعتي او دودیز بازار دی. زه فکر کوم چې حتا په ډېرو سختو شرایطو کې هم هندیانو د تجارت په برخه کې له افغانستان سره مرسته کړې، تعرفې یې دومره راټيټې کړې دي چې د افغانستان توکي د سیالۍ او رقابت وړتیا پيدا کړي.»
د افغانستان او هند ترمنځ د سوداګریزو اړیکو د کچې لوړېدل داسې مهال دي چې څه باندې یوه میاشت وړاندې د هند بهرنیو چارو وزارت مرستیال وېکرم مسري، متحده عربي اماراتو کې د افغانستان له بهرنیو چارو سرپرست وزیر مولوي امیرخان متقي سره په لیدنه کې د سیاسي او اقتصادي اړیکو د پیاوړتیا ترڅنګ، په ایران کې د چابهار بندر له لارې د دوه اړخیزې سوداګرۍ د ودې پر مسایلو هم خبرې وکړې.
