په کابل کې د ګڼو حکومتي چارواکو، ملګرو ملتونو، اروپايي ټولنې، د نړیوال بانک او ګڼو نړیوالو بنسټونو د استازو په ګډون د «وړو تمویلونو ملي کنفرانس فرصتونه او ننګونې» تر سرلیک لاندې کنفرانس پرانیستل شو.
د افغانستان بانک په نوښت دغه جوړ شوي کنفرانس کې د دې بانک سرپرست نور احمد آغا د کنفرانس اصلي موخه په هېواد کې د کوچنیو کاروباریانو ملاتړ، د کورنیو او سیمه ییز تولیداتو وده او د کاري فرصتونو ایجادول ګڼي.
نور احمد آغا د کوچنیو تمویلونو ملاتړ نه یوازې د فردي پرمختګ لپاره ارزښناک بولي بلکې دغه څه د ټولنیز او ملي اقتصاد د پیاوړتیا او ثبات لرونکي اقتصاد په برخه کې هم اغېزناک بولي.
هغه په دې اړه وايي: « د وړو تمویلاتو موسسات نه یوازې کوچنیو کاروبارونو او محلي تولیداتو ته وده ورکوي، بلکې د خلکو لپاره د عاید سرچینې او د اقتصادي پياوړتیا فرصتونه هم رامنځته کوي. دا تمویلونه هغه هېوادوال له مالي ملاتړ څخه برخمنوي چې اقتصادي سرچینو ته یې لاسرسی محدود وي. د افغانستان بانک په دې باور دی چې وړو تمویلونو ته د مالي شمولیت د ودې لپاره یوه اغېزناکه وسیله ده او له دې لارې د ټولنیز او اقتصادي ثبات په برخه کې پراخ بدلونونه رامنځته کوي. دا تمویلونه نه یوازې د محلي سوداګرۍ په پراختیا کې مرسته کوي، بلکې د کار داسې موندنې نوي فرصتونه هم رامنځته کوي چې له امله یې د بېکارۍ کچه ټیټېږي.»
بل پلو، د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال د کوچنیو تمویلونو سکټور عام افغانان، بېوزله، بزګر او د کوچنیو کاروبارونو لرونکي کسان بولي او ملاتړ یې د سرپرست حکومت او نړیوالې ټولنې ګډ هدف بولي.
ملا عبدالغني برادر اخوند په هېواد کې د بېوزلۍ او بې کارۍ کچې راټیټول د اسلامي امارت مسوولیت او لومړیتوب ګڼي او پر همدې اساس د وړو کاروبارونو د ملاتړ او د نویو کاري فرصتونو د ایجاد په موخه د افغانستان بانک له لوري د وړو تمویلوونکو موسسو د څارنې او ارزونې په موخه د یوې مقررې د جوړېدو خبر ورکوي.
برادر زیاتوي: «همدارنګه د افغانستان بانک له لوري د دغه سکټور د څارنې او تنظیم لپاره مقرره هم جوړه شوې، دغه کار په تېرو ۲۰ کالو کې نه و شوی. اسلامي امارت د یادې مقررې په جوړولو او د دغه کنفرانس په دایرولو سره، د وړو تمویلونو د تقویې لپاره خپله ژمنتیا وښوده.»
د بهرنیو چارو وزارت سرپرست له بهرنیو تمویلوونکو او مرستندویه بنسټونو غواړي چې له افغانانو سره د بشري مرستو پر ځای پراختیايي مرستې وکړي او د ظرفیت په لوړولو، ټکنالوژۍ او تخنیکي برخو کې همکاري وکړي.
مولوي امیرخان متقي وايي، اسلامي امارت د پرانیستي سیاست له مخې له نړۍ سره تعامل ته چمتو دی او د افغانستان د قوانینو په رڼا کې د بهرنیو پانګوالو او ادارو له پانګونې ملاتړ کوي او هغوی ته د اسانتیاوو په برابرولو کې مرسته کوي.
متقي په دې اړه وايي: « ترکومه حده پورې چې د افغانستان اسلامي امارت اقتصاد محوره سیاست او پالیسي ده، بار بار ویل شوي چې هرڅوک په افغانستان کې پانګونه کوي، هغوی ته زمینه برابره ده؛ له هغو سره مرسته کېږي، ستونزې یې حل کېږي. زموږ سیاست یو پرانیستی سیاست دی، پېچلی او بند سیاست نه دی چې دلته نه څوک راتلی شي او نه کار کولی شي، بلکې هرڅوک راتلی شي چې د هېواد د نافذه قوانینو رعایت او احترام ولري، پانګونه کولی شي، تمویل کولی شي، پروژې عملي کولی شي؛ په دې برخه کې اړونده ادارې همکاري ورسره کوي او زمینه ډېره ښه برابره ده.»
د صنعت او سوداګرۍ وزارت سرپرست نورالدین عزیزي وايي: « موږ غواړو چې له کوچنيو تشبثاتو ملاتړ وکړو. یو له هغو فرصتونو چې امیرالمؤمنین د خصوصي سکټور په واک کې ورکړی همدا دی چې له نیم میلیون څ ډېر انسانان به انشاالله په دې پروګرامونو کې تر ملاتړ لاندې ونیول شي.»
بل پلو، د ملګرو ملتونو د سیاسي استازولۍ مشره وايي، له نورو نړیوالو ادارو سره په ګډه په پام کې لري چې د هېواد په څلور دېرشو ولایتونو کې د وړو تمویلوونکو کوچنۍ څانګې ایجاد او له دې لارې له وړو کاروباریانو سره تخنیکي او مالي مرستې ترسره کړي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو سیاسي استازولۍ (یوناما) مشرې روزا اتونبایوا د دې ترڅنګ چې په دې برخه کې ښځو ته د لوموړیتوب پر ورکړې ټینګاري لري، زیاتوي چې د وړو تمویلونو د ودې په برخه کې یې د آسیا پراختیايي بانک په ګډون له ګڼو نړیوالو بنسټونو سره دوامداره خبرې کړې.
اتونبایوا په دې اړه وايي: « زه د سرپرست حکومت له چارواکو غواړم چې د وړو تمویلاتو په برخه کې د ښځو ملاتړ وکړي. ځینې نړیوال سازمانونه او مرسته کوونکي په افغانستان کې د مرستو په پراخولو کې له ننګونو سره مخ دي. موږ باید په ګډه داسې یو پیاوړی چاپېریال رامنځته کړو چې د بېوزلو او وړو کاروباریانو لپاره مرستې په آزادانه ډول وړو تمویلوونکو ته ورسیږي. موږ له حکومته غواړو چې په دې برخه کې د ښځو ملاتړ وکړي ترڅو د بېوزلو لاسنیوی وشي.»
دا په داسې حال کې ده چې په دې کنفرانس کې شاوخوا ۱۰ بنسټونو ته د مایکرو فاینیس او وړو تمویلونو جواز لیکونه هم ورکړل شول.
