د رياستالوزرا اقتصادي مرستیالۍ د خپلو ارزونو په اساس ادعا کوي، چې د تېر په پرتله بهر ته د افغانستان په صادراتو کې ۳۰ سلنه زیاتولی راغلی دی.
یادې مرستیالۍ ویلي، د روان کال په لومړیو پنځو میاشتو کې د ۴۹ مېلیارد افغانیو په ارزښت بېلابېل توکي بهر ته صادر شوي دي.
یادې مرستیالۍ زیاته کړې:« روان کال د ۴۹ میلیارده افغانیو په ارزښت توکي بهر صادر شوي دي چې له دې ډلې ۹۶.۵ سلنه توکي هند، تاجکستان، متحده عرب اماراتو، ایران، پاکستان، ازبکستان، قزاقستان، چین، ترکیې او عراق ته او ۳.۵ سلنه نور بیا نورو هېوادونو ته صادر شوي دي. په صادر شویو توکو کې زعفران، انګور، زردالو، ممیز، زیره، پنبه او رومیان شامل دي.»
د سوداګرۍ او پانګونې خونې مرستیال خان جان الکوزی هم په روان کال کې د صادراتو د ۳۰ سلنې ډېروالي خبر ورکوي، خو په خبره یې لا هم په کراچۍ بندر کې د ټرانزیتي ستونزو له امله سلګونه بار موټر درول شوي، چې له امله یې افغان سوداګر تاواني شوي.
الکوزي زیاته کړې:« زموږ ترانزیټي ستونزه په ځانګړي ډول په کراچۍ کې ده، موږ له داسې لویې ستونزې سره مخامخ یو، چې د عباس او چاه بهار بندرونه د امریکایانو له لوري تر بندیزونو لاندې دي او په هغې باندې ترانزیت نه کېږي؛ نو موږ باید د شمال او کراچۍ له لارې ترانزیټ وکړو او په کراچۍ کې هره ورځ په بېلا بېلو پلمو او ډولونو زموږ پر ترانزیټ جنجال پيدا کېږي.»
د اقتصادي چارو کارپوهان د افغانستان اوسنیو شرایطو ته په کتو ترسره شوي صادرات د افغانستان د اقتصاد لپاره مهم بولي او زیاتوي چې ورسره به بهرنۍ پانګونه او کاري فرصتونه ډېرشي.
د اقتصادي چارو کارپوه سید مسعود وايي:« د افغانستان د تولیداتو صادرول کېدای شي د خلکو لپاره یو ښه زېری وي او بل خوا دا د افغانستان د صنعتکارانو بنسټيز فعالیت ښي؛ خو تراوسه پورې د دې صادراتو برخې نه دي ښودل شوي. زه وایم که زموږ د صادراتو زیاته برخه زغال وي نو مثبت صادرات ورته نه شو ویلی، بلکې دا منفي صادرات دي.»
ځينې نور بیا ټېنګار کوي چې هیوادونو ته د صادارتو پرمهال باید د اومه موادو پر ځای د پروسس شویو موادو پر لېږد کار وشي، تر څو اقتصادي ګټې یې دوه برابره شي.
د اقتصادي چارو کارپوه نورالله عزیز وایي:« دا کار د یوه هېواد پر اقتصاد مستقیمه اغېزه لري، ځکه دا کولی شي چې د یوه هېواد د سوداګرۍ کچه مثبت لوري ته یوسي او د وخت په تېرېدو سره مستقیماً د تادیاتو پر بېلانس اغېزه لري، له بل پلوه په هره اندازه چې صادرات زیات شي بهرنۍ پانګه به په زیاته کچه هېواد ته راځي، د بهرنۍ پانګې په زیاتوالي سره نه یوازې دا چې پولي ثبات په یوه هېواد کې پیاوړی کېږي، بلکې د پانګونې لپاره هم ښه فرصتونه برابرېږي.»
که څه هم د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیالۍ په روان کال کې د صادراتو د ډېروالي خبر ورکوي، خو د مالوماتو له مخې، اوس مهال افغانستان له بېلابېلو هیوادونو سره د څه باندې ۶ میلیارده ډالرو په اندازه واردات لري چې د صادراتو پرتله څو برابره لوړ دي.
