که څه هم په هېواد کې له سیاسي تحول وروسته د هوايي دهلېزونو په تړل کېدو سره، سوداګرو شکايت درلود چې بهر ته د صادراتو او په ځانګړې توګه د جلغوزیو د صادراتو کچه کمه شوې.
خو تازه د صنعت او سوداګرۍ وزارت وايي، د روان کال له پيل راهیسې د شاوخوا ۱۴ میلیونو امریکايي ډالرو په ارزښت شاوخوا یو زر ۱۰۰ ټنه جلغوزي نورو هېوادونو ته صادر شوې دي.
د دې وزارت مسوولین وايي، د جلغوزیو د صادراتو سږنۍ اندازه د تېرو څو کال پرتله په مراتبو زياتوالی ښيي.
د صنعت او سوداګرۍ وزارت ویاند اخندزاده عبدالسلام جواد وايي: « د ۱۴۰۳ کال په تېرو ۱۱ میاشتو کې د افغانستان د شاوخوا یو زر او ۱۰۰ ټنو په وزن او د ۱۱ میلیونو ډالرو په ارزښت د تورو جلغوزیو صادرات اتریش، اردن، متحده عربي امارتو، انګلستان، امریکا، ایټالیا، اسټرالیا، جرمني، پاکستان، ترکیې، چین او نورو هېوادونو ته شوې دي.»
خو سوداګر اوس هم د جلغوزیو د صادراتو دا کچه کافي نه بولي او زياتوي، په کور دننه د جلغوزیو محصولات زیات او بهر ته يې د صادراتو زياتوالي لپاره بايد سرپرست حکومت زمينه لا زياته کړي.
سوداګر عبدالجبار ساپی وايي: « موږ باید په اکثریت هېوادونو کې د دې لپاره ښه مارکېټېنګ وکړو او په لوړو قېمتونو یې خرڅ کړو. دا باید په افغانستان کې د هغو ستندردو او پکېجونو له مخې پروسېس شي چې دوی یې غواړي. په دې برخه کې ځینې ستونزې هم شته، د مثال په توګه د ټرانزیټ ستونزه. موږ باید د هوايي دهلېزونو ترڅنګ د ځمکې او اوبو له لارې هم د صادراتو هڅه وکړو؛ ځکه د هوايي دهلېزونو مصارف ډېر دي او موږ نه شو کولی له خپلو محصولاتو ډېره ګټه ترلاسه کړو.»
بله خوا، د اقتصادي چارو شنونکي وايي، سرپرست حکومت باید د افغانستان ځان بساینې لپاره په جلغوزیو سربېره د نورو اقلامو صادرولو ته هم زمينه برابره کړي او په خبره يې دې هدف ته د رسېدود لپاره باید د بهرنۍ پانګونې پر جلبولو تمرکز زيات شي.
د اقتصادي چارو شنونکی نورالله عزیز وايي: « په دې برخه کې د پانګونې، تجارت او انتقالاتو لپاره فرصتونه ډېر زیات دي. که حاکم نظام وکولی شي د لارو په برخه کې شته ستونزې حل کړي او پر نړیواله کچه د جلغوزو لپاره د تجارت فرصتونه برابر کړي، زه باوري یم چې په تولید کې به زیاتوالی راشي. همدا اوس هم جلغوزي د داخلي مارکېټونو لپاره نه پاتې کېږي.»
د برېښنا نه شتوالی، د ځمکو کموالی او د تعرفو لوړوالی هغه څه دي چې پانګوال يې د کاروبار پر وړاندې ستونزې بولي او له سرپرست حکومت يې د حل غوښتنه کوي.
