د هېواد د وچو مېوو د پروسېس او صادروونکو ټولنې، عبدالقاسم امرخېل د نوي مشر او نثار احمد او حفیظ الله د دوو مرستالانو په توګه وټاکل.
امرخېل په خپلو خبرو کې د افغان سوداګرو او د وچو مېوو د صادروونکو پر وړاندې پرتې ستونزې یادوې کړې او له سرپرست حکومت یې د يادو ستونزو د حل غوښتنه وکړه.
امیر خېل واي، په داسې حال کې چې په کور دننه هم د مالیې ورکولو په برخه کې له ننګونو سره مخ دي، ترڅنګ یې پاکستان د افغان وچو مېوو پر ټرانزیټ دوه سلنه ټکس هم لګولی.
هغه په دې اړه وايي:« زموږ د هېواد وچه او تازه مېوه په یوه وخت کې راوځي، په دې وخت کې زما ګاونډی هېواد پاکستان یوه بهانه پیدا کړي او لارې وتړي. له نړیوالو قوانینو سره سم، ټرانزیټ یوازې خاک پولي لري، خو پر موږ پاکستان دوه سلنه ټکس هم وضع کړی او له دې امله زموږ سوداګر زیانمن شوي. د پاکستان غیر قانوني کړنې لامل شوې چې موږ خپل یو شمېر تجارتي اموال له تورخم بېرته کابل ته راوړو.»
د دې ترڅنګ، امیرخېل په هند کې د افغان سوداګرو د بندو شویو پانګو د آزادولو غوښتنه هم کوي.
خو چارواکي د افغاني محصولاتو او توکو د صادرېدو پر وخت د افغان سوداګرو یادې ستونزې مني او د حل ډاډ يې ورکوي.
چارواکي وايي، په تېرو درېیو کلونو کې یې د مالیاتو او سوداګریزو فعالیتونو په برخه کې ګڼ سهولتونه ایجاد کړي او په خبره یې د ټرانزیټ په برخه کې یې له ګاونډیو هېوادونو سره پر شته ستونزو خبرې کړې.
د ریاست الوزار سیاسي مرستیال مولوي عبدالکبیر وايي: « که څه هم د سوداګرۍ لپاره ځانګړی وزارت او اقتصادي معاونیت لرو، خو بیا هم که کوم کار پر موږ کېږي، خدمت ته چمتو یو. که سوداګرو ته په کوم وزارت کې ستونزه پیدا کېږي، موږ به له سوداګرو سره همکاري کوو.»
د بهرنیو چارو وزارت سیاسي معین شېر محمد عباس ستانکزی وايي: « سمه حکومتداري دا ده چې حکومت خپلو سوداګرو، پانګوالو او تجارانو ته زمینه برابره کړي ترڅو په ډاډه زړه خپله پانګونه وکړي. حکومت باید داسې قانون جوړ کړي چې د ټولو ستونزې هوارې کړي.»
بل پلو، د سوداګرۍ او پانګونې خونې مسوولین هم له سرپرست حکومته غواړي چې اروپا ته د افغاني محصولاتو او صنعتي توکو د مستقیم لېږد زمینه برابره کړي.
دوی وايي، اروپايي هېوادونو ته د افغان سوداګرو د لاسرسي له نه شتون د ګاونډ او سیمې هېوادونه ناوړه ګټه پورته کوي او د افغانستان اړونده توکي او محصولات په خپل نوم او مارک اروپايي هېوادونو ته استوي.
د سوداګرۍ او پانګونې خونې مشر یونس مومند وايي: « بهرنیو چارو وزارت دې موږ ته د یوه لوی وېترین جوړولو زمینه برابره کړي ترڅو موږ د افغانستان ټولې وچې مېوې په کې نندارې ته کېږدو. موږ غواړو دغه شان وېترینونه په ځینو نورو مهمو ځایونو کې هم کېږدو؛ حکومت باید په دې اړه همکاري وکړي.»
د سوداګرۍ او پانګونې خونې د عامل پلاوي غړی خان جان الکوزی وايي: « زموږ مېوې په بوجیو او پېټیو کې تلې او بل هېواد تر پروسېس وروسته په خپل نوم صادرولې. حتا زموږ غالۍ هم د دوی په نوم بهر ته تللې.»
افغان سوداګر داسې مهال د سوداګرۍ او ټرانزیټ په برخه کې له پاکستان سره د ستونزو د شتون خبره کوي چې یاد هېواد هر کال د افغاني توکو له رسېدو او دغه هېواد ته د صادرولو پر وړاندې په یوه او بله پلمه ستونزې جوړوي او د دغو ستونزو له کبله افغان سوداګرو ته میلیونونه ډالر زیان اوړي.
