د ملګرو ملتونو د بشري حقونو کارپوهان وايي، د پاکستان دا پریکړه به هغو افغان محصلینو د څو کلونو خوارۍ په اوبو لاهو کړي چې د غاښونو طب برخه کې په عملي زده کړو بوخت دي.
د ملګرو ملتونو د حقوقي کارپوهانو په خبره، دا پریکړه د شاوخوا سلو افغان محصلینو چې د دوی په وینا، له شلو نه تر څلوېښتو تنو په کې نجونې دي، ژوند اغېزمنوي.
د دوی اساسي اندېښنه هغو نجونو ته ده چې د دې پرېکړې له مخې په پاکستان کې د غاښونو د طب برخه کې زده کړې کوي، ځکه افغانستان ته په ستنېدو سره د شته بندیزونو له کبله نه شي کولی خپلې پاتې زده کړې بشپړې کړي.
د ملګرو ملتونو د کارپوهانو په غوښتنه کې راغلي: «که ښځینه محصلینې افغانستان ته ستنې شي، د اوسنیو محدودیتونو له امله به ونه شي کولی خپلو طبي زدهکړو ته دوام ورکړي او ښايي د ډاکټرانو او غاښونو د ډاکټرانو په توګه د دوی تحصیلي راتلونکی پای ته ورسېږي.»
اکثریت دغه افغان محصلین د پاکستان د پنجاب ایالت د غاښونو طب پوهنځیو کې زده کړې کوي چې د پاکستان د یوې فډرالي محکمې له پریکړې سره سم باید له دې هېواده ووځي.
بله خوا، پاکستان ویلي دي چې دا پرېکړه د ټولو افغان محصلینو د ایستلو لپاره نه ده شوې بلکې هغه محصلین چې معتبرې وېزې او د پېژندل شویو تحصیلي پروګرامونو اسنادلري، کولی شي خپلو زده کړو ته دوام ورکړي.
خو افغان محصلین وايي چې یو شمیر محصلینو د وېزو د تمدید لپاره غوښتنلیکونه ورکړي مګر تراوسه یې وېزې نه دي تمدید شوې.
دېخوا، افغان حقوقي شنونکي هم د پاکستان دا پرېکړه د افغان محصلینو پر وړاندې یو ناروا عمل بولي، ځکه د دوی په خبره، دغه افغان محصلین په قانوني ډول او د پاکستان په غوښتنه په دې هېواد کې زده کړې کوي.
دوی هم له پاکستانه غواړي چې د افغان محصلینو د ایستلو په تړاو خپله پرېکړه چې له ټولو نړیوالو قوانینو سره په ټکر کې ده، بېرته واخلي.
د حقوقي چارو شنونکی اسماعیل ځدراڼ وايي: « په پاکستان کې په زده کړو بوخت افغان محصلین په قانوني توګه د پاکستان په غوښتنه تللي او بورسیې یې ترلاسه کړې دي. پاکستان په هم حقوقي لحاظ ظلم کوي او هم له نړیوالو قوانینو سرغړونه کوي. په کار ده چې دغو محصلینو ته تر هغو پورې اجازه ورکړل شي چې خپلې زده کړې بشپړې کړي.»
تر دې مخکې اسلامي امارت هم د افغان محصلینو په اړه د پاکستان دا پرېکړه غندلې وه او هغه یې د نړیوالو قوانینو سره په ټکر کې بللې وه.
د افغانستان د لوړو زده کړو وزارت بیا ویلي چې دوی به د یادو محصلینو د پاتې زده کړو بشپړولو په خاطر ځانګړې تحصیلي پروګرام پیل کړي.
د بشري حقونو د څار سازمان او د پاکستان د بشري حقونو کمیسیون هم د دې پرېکړې پر وړاندې اندېښنه څرګنده کړې او له اسلاماباده یې غوښتي چې افغان محصلینو ته د خپلو زدهکړو د بشپړولو اجازه ورکړي.
