د خوست ولایت ګربزو ولسوالۍ اړوند غرنۍ سيمه کې د مولوي جلال الدین حقاني پر مشرۍ د پخوانيو مجاهدينو له خوا تر ځمکې لاندې پراخې سمڅې ایستل شوې دي.
دغه سمڅې د ډېورنډ فرضي کرښې ته څېرمه له شمالي وزيرستان سره نږدې موقعیت لري خو کره شمېر یې څرګند نه دی.
له دې سمڅو د پخواني شوروي اتحاد ځواکونو پر وړاندې په جهاد کې ګټه اخیستل کېده او مجاهدينو به يې پر وړاندې له همدې ځايه بريدونه پلانول.
د ګربزو قومي مشر حاجي محمد جمیل وايي: «له آخري ځل وروسته دغه خاوره وقف شوه، ورپسې خدای ملنګي په پادشاهي بدله کړه او په دې وطن کې داسې سمڅې جوړې شوې چې په امریکا کې داسې سمڅې نه وې، داسې آبادې نه وه.»
همدارنګه یو بل قومي مشر وايي: « موشک او پنډدل دلته راتلل او په دې ځای یې یې مزدوران پرې واچول او دا سمڅې یې څه په مزدورانو او څه په عسکرو جوړې کړې. کله یې یوه سمڅه جوړه کړه او کله بله خو دا مرکز یې په ډېر شوق سره جوړ کړ.»
په ورته مهال، د خوست اطلاعاتو او فرهنګ ریاست چارواکي وایي، له دغې تاریخي سیمې د دوی د لیدنې موخه هم د پخوانیو مجاهدینو له کړنو، ستونزو او تکلیفونو یاد او ترې زده کړه ده.
دوی زیاتوي، له دې سيمې او سمڅو د پخواني شوروي اتحاد ځواکونه مات شوې او هڅه به وکړي څو د لوړ پوړو چارواکو په همکارۍ یې بېرته ورغوي.
د خوست اطلاعاتو او فرهنګ ریاست د اطلاعاتو آمر سبحانالله عزام وايي: « په دې سمڅو کې د اوسېدو ځای ترڅنګ د مجلس او جلسې خونې وې او د مجاهد غږ په نوم راډیو هم دلته فعالیت درلود. دا ټول امکانات په تېر کې دلته موجود وو او له دې ځایه به د مجاهدینو رهبري کېده.»
اخوا د دغه ولایت اوسېدونکي چې د یاد فرهنګي سفر په لړ کې یې له يادو سمڅو ليدنه کړې، له سرپرست حکومت غوښتنه کوي چې دغه ځای ته پاملرنه وکړي.
د دوی په خبره، که یادې سمڅې ترمیم او په همدې سیمه کې منظمې اسانتیاوې رامنځته شي، دا به بهرنیو او داخلي سیلانیانو ته د ورتګ زمینه هم برابره کړي.
د خوست اوسېدونکی عبدالرحیم هاتف وايي: « زه فکر کوم ډېری سیمې تر اوسه هم ثبت شوې نه دي. باید هغه سیمې چې ثبت شوې نه دي او رسنۍ نه دي ورغلې، دغو ته توجه جلبول ډېر زیات اړین دي.»
د خوست یو بل اوسېدونکی لعل محمد ګوهر وايي: « په ټوله کې مو د اسلامي امارت له مشرانو او خیریه بنسټونو دا هېله ده چې دا مهم ځایونه دي، باید پاملرنه ورته وشي او د تاریخي آثار په توګه وساتل شي.»
د دې فرهنګي سفر پرمهال د يادې سيمې يو شمېر اوسېدونکو هم چې د پخواني شوروي اتحاد د يرغل پرمهال يې په همدې ځای کې قربانۍ ورکړې، له سرپرست حکومته دغو سمڅو او جهادي سنګرونو ته د ځانګړې پاملرنې غوښتنه کوي.
