وروسته له هغې چې د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال تېره اوونۍ د یوه خبري کنفرانس په ترڅ کې له افغان سوداګرو وغوښتل چې له پاکستان سره سوداګریزه راکړه ورکړه تر درېیو میاشتو راټوله کړې، دلته په مزار شریف کې د یادې پرېکړې هرکلی وشو.
بلخ کې افغان سوداګر بدیلې لارې مهمې ګڼي، خو زیاتوي چې بدیلې لارې يې لوړ لګښت لري او د تعرفو برخه کې دې ورسره حکومت همکاري وکړي.
سوداګر محمد افضل افضلي وايي: « بدیلې لارې ډېرې اوږدې دي او د ټرانزیټ بېه لوړه لوېږدي. موږ له اسلامي امارت غوښتنه کوو چې په ځای یې په ګمرکي تعرفو کې ټیټوالی راولي. دا مهال حیرتان بندر کې د اورګاډي له یوه واګن څخه ۸۰ تر ۹۰ زره افغانیو اخیستل کېږي، که دا معاف یا ټیټې شي، موږ به وکولی شو خلکو ته ارزانه توکي ورسوو.»
سوداګر محمد اسماعیل ملازاده وايي: « موږ د منځنۍ آسیا له هېوادونو او دغه راز ایران سره وصل یو. موږ کولی شو د چابهار بندر له لارې هند سره هم تجارت وکړو. زه تمه لرم چې په ډېر لږ وخت کې د اسلامي امارت په ملاتړ، وکولی شو د قېمتونو لوړېدو ستونزه جبران کړو.»
په ورته مهال، یو شمېر اقتصادي کارپوهان ایران، هند، تاجیکستان، ازبېکستان او منځنۍ آسیا سره اړیکې جوړول د بدیلو لارو برخه کې مهمې بولي، خو یو شمېر نور سوداګر وایي، که کورني تولیدات وده وکړي، په کور دننه به ګڼ ځوانان په کار او اقتصادي پرمختګ به رامنځته شي.
اقتصادي کارپوه سید محمود نوري وايي: « د بدیلو لارو په توګه ایران زموږ لپاره ښه انتخاب دی، ځکه چې موږ د اوبو له لارې نړۍ او هند سره نښلوي. همدارنګه د ورېښمو لاره ده چې موږ د ترکمنستان له لارې ترکیې او اروپا سره نښلوي. دا لاره د قېمتي ډبرو او وچو مېوو د انتقال لپاره ډېره اغېزناکه ده. همدارنګه منځنۍ اسیا ته د ننوتلو لپاره ازبېکستان ښه انتخاب دی او موږ کولی شو تر روسیې پورې ځان ورسوو.»
سوداګر محمد افضل افضلي وايي: « دا کومه پرېکړه چې چارواکو کړې، موږ د دې هرکلی کوو، خو ترڅنګ یې غواړو چې بدیلې لارې په واک کې راکړل شي. د ریاست الوزرا له اقتصادي معاونیت غواړو چې د کورنیو فابریکو لپاره د خامو موادو برابرولو لپاره موږ ته ځمکې ووېشي، ترڅو فابریکو ته جوار، سویابین، زغر، لمرګلی او نور چمتو کړو؛ ځکه په دې فابریکو کې زرګونه کسان کار کوي.»
چارواکي سوداګرو ته ډاډ ورکوي چې د بدیلو لارو په اړه له ځینو هېوادونو سره هوکړې نهايي شوې او په دې لټه کې دي چې د افغان سوداګرو او صنعت کارانو لپاره سهولتونه رامنځته شي.
دا په داسې حال کې ده چې تېره اوونۍ د افغان او ازبېک چارواکو ترمنځ د هوایي دهلېز له لارې د صادراتو او وارداتو په اړه قرارداد هم لاسلیک شو چې له مخې یې د افغانستان لسګونه ټنه تازه مېوې او سبزیجات هغه هېواد ته صادر شول.
