د افغانستان اسلامي امارت له بیا بیا ډاډ ورکولو سربېره، لاهم د افغانستان وضعیت د سیمې او په ځانګړي ډول د مرکزي اسیا هېوادونو لپاره مهم بلل کېږي.
تازه د ډلهییز امنیت تړون سازمان(سي.اېس.ټي.او) تېره ورځ د اتریش په ویانا کې د اروپا د امنیت او همکاریو سازمان (او.اېس.سي.ايي) له مشر فریدون سنیرلي اوغلو سره د سیمې د تلپاتې امنیت او سولې لپاره د افغانستان پر وضعیت څار مهم بللی.
په دې اړه راپورونو کې راغلي چې د ګډ امنیتي تړون سازمان د بهرنیو چارو وزیرانو په مشرۍ د افغانستان په اړه د کاري ډلې پر وړتیاوو هم خبرې شوې.
د ګډ امنیتي تړون سازمان ویلي: « سیمه کې د تلپاتې امنیت او سولې د ټینګښت په موخه په دوامداره توګه د افغانستان د څارنې پر اهمیت او اغېزو ټینګار وشو.»
اسلامي امارت واک ته له رسېدو سره سم، سیمې او نړۍ ته د هېڅ هېواد پر وړاندې د افغان خاورې د نه کارېدنې ډاډ ورکړی، خو له دې سربېره د ګډ امنیتي تړون سازمان چې ډېری غړي یې د مرکزي اسیا هېوادونه دي، له دې درکه وخت نا وخت اندېښنه ښيي.
د سیاسي چارو شنونکی عزیز معارج وايي: « ټوله نړۍ په دې پوهېږي چې د اسلامي امارت په بیا راتګ سره په ټول افغانستان کې امنیت ټینګ شوی او هرڅوک ازادانه کاروبار کولی شي. تر اوسه هېڅ بهرنی افغانستان کې نه دی وژل شوی او نه هم کوم هېواد ته خطر پېښ شوی.»
د چارو شنونکي وايي، د سیمې او نړۍ هېوادونه د هغو ادعاوو له کبله په اندېښنه کې دي چې یو شمېر ګاونډي هېوادونه یې په نړیوالو ناستو کې د افغانستان د امنیت په اړه وړاندې کوي.
د سیاسي چارو شنونکی اختر محمد راسخ وايي: « زموږ ګاونډیو هېوادونو تل دا دوه مخې لوبه په نړیواله کچه مخ ته وړې، هم یې نړۍ او هم یې د سیمې هېوادونه په تشویش کړي دي.»
دا داسې مهال ده چې تېره ورځ د قرغېزستان ولسمشر صدر جباروف د ملګرو ملتونو په یوې غونډه کې ویلي وو چې د امنیت شورا د لنډمهال غړیتوب څوکۍ ترلاسه کولو په صورت کې به افغانستان ته ځانګړی پام ور واړوي.
هغه د مرکزي اسیا امنیت په افغانستان کې دایمي سولې او ثبات سره تړلی و او ویلي دي چې دوی په تدریجي ډول په نړیواله ټولنه کې د افغانستان د ادغام ملاتړ کوي.