له انګریزانو او پخواني شوروي اتحاد له ماتې وروسته دا ځل د امریکا پر مشرۍ ناټو د افغان ولس د مبارزې او قربانۍ په پایله کې له افغانستانه ووته.
اسلامي امارت هم له افغانستانه د امریکا پر مشرۍ د بهرنیو ځواکونو د وتلو لومړۍ کلیزه ونمانځله .
د سیاسي چارو شنونکي وايي،اندیښنې دادي،چې د پخواني شوروي اتحاد دسرو لښکرو له وتلو وروسته،چې مجاهدین واک ته ورسیدل،په خپلو کې یې جګړې وکړې او له افغان ولس یې نوره قرباني هم واخیسته او د شوروي پر وړاندې یې د دوی بریا نوم هم ورک کړ.
دوی وايي،له اسلامي امارته یې غوښتنه داده،چې دا ځل باید هرڅه په سمه توګه مدیریت کړي او افغانستان له کورنیو ستونزو وساتي او هغه کوچنۍ ستونزې،چې په کومو سیمو کې موجودې دي،باید له منځه یې یوسي.
د سیاسي چارو شنونکی عزیز معارج وايي:« د شوروي له وتلو وروسته مجاهدینو د واک پر سر جګړې وکړې او دغو جګړو د دوی بریا ورکه کړه. اوس باید طالبان نورې ډلې او ټپلې او سیاسیونو ته ډېر پام وکړي،چې یوځل بیا افغانستان کورنۍ جګړو ته لاړ نه شي.»
ځینې نور بیا وايي، اوسنی نظام باید له تیر تاریخ درس واخلي او مشران دې ځاني ځاني پریږدي او د خپل ګټلي تاریخ نوم دې وساتي.
د سیاسي چارو شنونکی حکمت الله حکمت وايي:« پر حاکمانو غږ کوم،چې له تاریخ درس واخلئ. له خود خواهۍ تیر شئ، دا جګړه طالبانو نه ده ګټلې،جګړه هغې مور ګټلې،چې خپل بچیان یې د دې لپاره قرباني ورکړل.»
د سیاسي چارو شنونکی طارق فرهادي بیا وايي، افغانستان کې د هر یرغلګر له ماتې وروسته بیا افغانانو ارامه ژوند نه دی کړی، کورنۍ جګړې پیل شوي او د واک پر سر ناندرۍ رامنځ ته شوي دي،خو په خبره یې هېله دا ده،چې له تیرو تجربو ګټه واخیستل شي او ولس ته ارامه ژوند برابر شي.
فرهادي زیاتوي:« د انګریزانو او روسانو له ماتې وروسته په افغانستان کې کورنۍ جګړې او ستونزې رامنځ ته شوي دي. هېله داده،چې داځل داسې ونه شي او ولس ارامه ژوند ولري .»
یو کال وړاندې د امریکا پر مشرۍ د شمالي اتلانتیک یا ناټو ځواکونه،چې شل کاله یې په افغانستان کې پوځي ماموریت درلود، د ۲۰۲۱ زېږدیز کال د اګست میاشتې پر ۳۱ مه نیټه له افغانستان ووتل او وروستی سرتیری یې هم جنرال کریس ډون هاوي و،چې د ټوپک شپیلۍ یې پرځمکه له افغانستانه ووت.
