له کله چې اسلامي امارت بیا ځل په هېواد واکمن شوی، له ګاونډیو هېوادونو سربېره یې په ځلونو د سیمې او نړۍ هېوادونو ته خپله اقتصاد محوره پالیسي وړاندې کړې او د همدې پالیسۍ پر پلي کېدو یې ټینګار کړی، ترڅو د نړۍ هېوادونه له اسلامي امارت سره تعامل ته زمینه برابره کړي او د افغانستان له خاورې څخه د خطر احساس ونه کړي.
د اسلامي امارت ویاند په تازه څرګندونو کې وايي چې د افغانستان خاوره به د هېڅ کوم هېواد په ضد ونه کارول شي او په خبره یې، د خپل اقتصاد محور او متوازن سیاست پر اساس به د نړۍ له هېوادونو سره اړیکې پر مخ وړي.
د اسلامي امارت ویاند ذبیح الله مجاهد وايي: « افغانستان ډاډ ورکوي چې خاوره یې د هېڅ یوه هېواد په ضد نه کارول کېږي. زموږ پالیسي اقتصاد او اتصال محوره ده؛ موږ ته د سیمې اقتصادي ګټې مهمې او اتصال ارزښتمن دی. د همدې هدف ترلاسه کولو لپاره د اسلامي امارات ډېپلوماټان شپه او ورځ هلې ځلې کوي.»
مجاهد دغه راز وایي، د اسلامي امارت بهرنۍ پالیسي د مثبت تعامل او بې طرفۍ پر اصل متمرکزه ده او له ټولو هېوادونو سره د یو شان ښو اړیکو په پاللو ټینګار لري.
د نوموړي په خبره، د سیمې له هېوادونو سره دوه اړخیزې اقتصادي ګټې ورته لومړیتوب لري او د رغښت او پیاوړتیا په موخه یې اړوند ادارو خپلې هڅې دوامداره ساتلې دي.
ذبیح الله مجاهد په دې اړه وايي: « موږ غواړو له ټولو هېوادونو سره ښې اړیکې ولرو او دا اړیکې د افغانستان ګټو ته په کتو جوړېږي. افغانستان د سیمې له هېوادونو سره په ښه حالت کې دی، اقتصادي او ډېپلوماټیکي سفرونه لري او د سیمې له هېوادونو سره زموږ د اړیکو ښکارندويي کوي. دغه راز، افغانستان هڅه کوي په دې تړاو پرمختګونه نور هم ډېر کړي.»
د چارو شنونکي بیا وایي، د اسلامي امارت اوسنۍ بهرنۍ پالیسي مناسبه ده او په خبره یې هغه هېوادونه چې نه غواړي له اسلامي امارت سره تعامل وکړي، هغو ته د افغانستان پرمختګ نه بلکې خپلې ګټې مهمې دي.
شنونکي بیا د اسلامي امارت له بهرنۍ پالیسۍ ملاتړ کوي او وايي، د متوازنو پالیسیو په تعقیب سره په کې ملي ګټي خوندي ساتل شوې. د دوی په خبره، هغه هېوادونه چې شخصي ګټې یې لومړیتوب وي، د اوسني حکومت سره د تعامل لپاره نه نږدې کېږي.
د سیاسي چارو شنونکی اسماعیل ځدراڼ وايي: « د افغانستان اوسنۍ پالیسي داسې نه ده چې د نړیوالو اصولو او قوانینو یا د سیمې هېوادونو خلاف وي. دا چې دوی د خپلو ګټو او ناوړه موخو د خوندیتوب لپاره بله پالیسي غواړي، دا به مناسبه نه وي چې اسلامي امارت داسې یوه پالیسي غوره کړي.»
د نړیوالو اړیکو شنونکی نجیب الرحمان شمال وايي: « د سیمې او نړۍ د هېوادونو پاملرنې او ملاتړ جلبولو لپاره اړتیا ده چې د افغانستان اوسنی حکومت په خپلو پالیسیو کې اړین بدلونونه راولي. باید د افغانستان د خلکو حقونو خوندیتوب، د اساسي قانون جوړېدو او د نړیوالې ټولنې د ځينو نورو غوښتنو په اړه لازم ګامونه پورته شي.»
اسلامي امارت داسې مهال بیاځل هېوادونو ته د خپلې اقتصاد محوره پالیسۍ له مخې ډاډ ورکوي چې د معلوماتو له مخې، دا مهال افغانستان له شاوخوا ۴۲ هېوادونو سره ډېپلوماټیکې اړیکې لري او دا اړیکې لا د پراخېدو په حال کې دي.
