د سمنګان په مرکز ایبک ښار کې بزګرانو ته د اصلاح شویو تخمونو وېش لړۍ پيل شوه. په دې لړۍ کې په د مرکز او ولسوالیو بزګرانو ته اصلاح شوي تخمونه ووېشل شي.
د دې ولایت د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ ریاست مسوولین وایي، له هر بزګر سره یوه ۵۰ کیلويي بوجۍ د غنمو اصلاح شوی تخم، یوه بوجۍ توره او یوه بوجۍ سپینه کیمیاوي سره مرسته کېږي چې ټولیز ارزښت یې څه باندې لس زره افغانۍ کېږي.
دوی له بزګرانو غواړي چې له یادو تخمونو سمه ګټه واخلي، ترڅو په راتلونکي کې له طبیعي آفتونو پرته ښه حاصل ترلاسه کړي.
د سمنګان ولایت کرنې ریاست د ترویج مدیر عبدالخلیل کریمي وايي: « د کرنې ریاست د پلان له مخې به زموږ ۵ زره کروندګر سږ کال د غنمو اصلاح شوي تخمونه ترلاسه کړي. د دې لپاره ډېره اندازه تخمونه چمتو شوي او د پاتې نورو لپاره ځینو همکارو موسسو ژمنه کړې. دغه اصلاح شوي تخمونه له ټولو طبیعي آفتونو او مرضونو څخه پاک دي، د وچکالۍ پر وړاندې مقاومت لري او حاصل یې هم له محلي تخمونو څخه زیات دی.»
په همدې حال د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان مسوولین وایي، د یادو مرستو په لومړي پړاو کې د مرکز ایبک په ګډون په فېروز نخچیر، خرم سارباغ ولسوالیو کې پر ۱۵۴۱ بزګرانو کیمیاوي سره او بذري تخمونه ووېشل شي.
د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان سیمه ییز مسوول عبدالاحد رحیمي وايي: « نن ورځ په ایبک ښار کې ۲۰۰ تنو کروندګرو ته تخمونه وېشو، سبا ۲۰۰ نورو او بله ورځ هم ۱۰۰ کروندګرو ته د وېش پلان لرو. همدارنګه ۵۰۰ نورو بزګرانو ته به په خرم سارباغ ولسوالۍ کې دا تخمونه ووېشو. دغه راز ۵۴۱ تنو ته هم په فیروز نخچیر ولسوالۍ کې نن د اصلاح شویو تخمونو وېش پیل شوی.»
بله خوا، هغه بزګران چې اصلاح شوي تخمونه یې ترلاسه کړي خوښي څرګندوي، خو کرنیزه برخه کې د طبيعي آفتونو د مخنيوي لپاره له حکومت او همکارو بنسټونو د ورته زیاتو مرستو غوښتنه کوي.
بزګر محمد کبیر وايي: « که څه هم دا مرسته بسنه نه کوي، خو موږ بیا هم مننه کوو. دا به کرو او تمه لرو چې ښه حاصل راکړي.»
زګر عبدالحمید وايي: « دا تخمونه او کیمیاوي سره یې راکړل. دا خوړولو لپاره نه دي بلکې باید وکرل شي. له دولت مننه کوو چې د دې تخم مرسته یې وکړه، ما د دې تخم د پېرلو وس هم نه درلود.»
سمنګان یو له هغو ولایتونو دی چې زیاته برخه وګړي یې په کرنه او مالدارۍ بوخت دي او له همدې کبله په دې برخه کې د حکومت پر ملاتړ ټینګار کوي.
دا په داسې حال کې ده چې د سمنګان ولایت بزګران د وروستیو وچکالیو، طبیعي آفتونو او اقلیمي بدلونونو له کبله د کرنې په برخه کې سخت زیانمن شوي او د کرنیز سکټور د ښه والي لپاره جدي مرستو ته اړتیا لري.
