د عامو افغانانو پر شکايتونو او غوښتنو سربېره هم ايران د افغان وګړو له اعدامولو لاس نه دی اخیستی او تقریبا ً هره میاشت یو شمېر افغانان اعداموي.
د هه نګاو په نوم د ايران د بشري حقونو يوه سازمان تازه موندنې ښيي چې دې هېواد کې دوه افغانان چې ښځه او خاوند دي، تازه اعدام شوي دي.
د ياد سازمان په راپور کې دغه کسان د افغانستان د هرات ولایت ګڼل شوي او نومونه یې حديقه ابادي او يونس مزارشمس ياد شوي چې تېره پنج شنبه د قزوين ولایت په یوه زندان کې اعدام شوي.
د هه نګاو د معلوماتو له مخې، دوی دواړه څلور کاله وړاندې د ايران له لوري د نشه يي توکو په قاچاق کې په لاس لرلو تورن شوي وو.
د ايران د بشري حقونو سازمان وړاندې ویلي: « حدیقه ابادي او د هغې خاوند یونس مزارشمس چې څلور کاله وړاندې په ایران کې د نشه يي توکو د قاچاق په تور نیول شوي وو، د پنج شنبې په سهار د قزوین ولایت په چوبین در زندان کې اعدام شول. دواړه د افغانستان د هرات ولایت اوسېدونکي وو چې له تېرو۲۰ کلونو راهیسې د ایران په تالقان کرج ښار کې اوسېدل.»
د هه نګاو د راپور له مخې، له دې جوړې څلور اولادونه هم پاتې دي چې د افغانانو د اخراج په لړ کې له ايرانه افغانستان ته شړل شوي.
د حکومت وياندويان په دې اړه شمشاد ته څه نه وايي، خو شنونکي د ايران دا کار له بشري حقونو ښکاره سرغړونه بولي او غوښتنه کوي چې اوسنی حکومت دې په ايران کې د افغانانو د اعدام ستونزه جدي تعقيب کړي.
د سیاسي چارو شنونکی محمد اسماعیل ځدراڼ وايي: « اسلامي امارت ته په کار ده چې په دې اړه عکس العمل وښيي او د خپلو وګړو پوښتنه وکړي. که چېرې اسلامي امارت او د بشري حقونو نړیوال سازمانونه د دې پوښتنه نه کوي، نو په افغان کډوالو به نوره سختي او ستونزې راځي.»
ځينې نور شنونکي بیا وايي، د ایران په شمول د نړۍ ډېری هېوادونه له افغان کډوالو سره ناوړه چلن کوي او د مخنيوي لپاره يې نړيوال سازمانونه مکلف دي چې پر ايران فشار راوړي.
د سیاسي چارو شنونکی فیض محمد ځلاند وايي: « دوی له تېرو څو لسیزو راهیسې د افغانانو پر وړاندې دوه رنګه او منافقانه سیاست پرمخ وړي، د افغان کډوالو نړیوال حقوق نه مراعتوي، د ایران په داخل کې ورسره ډېره بده رویه کوي او بشري حقونه یې نقضوي. افغانان په ایران کې د زده کړو، کار او د شخصي ملکیتونو او تشبثاتو اجازه نه لري.»
د چارو شنونکی شهسوار سنګروال وايي: « اسلامي امارت باید په دې اړه جدي غبرګون وښيي او دا ورته په ډاګه کړي چې په ایران کې په اعدام محکوم شویو افغانانو په اړه باید د افغانستان له حکومت یا هم په ایران کې د افغانستان له سفارت سره خبرې وشي.»
د هه نګاو او حال وش په نوم د ايران د بشري حقونو جلاوطنه سازمانونو د شمېر له مخې، په روان ۱۴۰۴ کال کې هلته له ۱۰۰ زیات افغانان د بېلابېلو جرمونو په تور اعدام شوي، هغه چې د عامو افغانانو په خبره د افغانستان حکومت يې بايد د مخنيوي لپاره اقدام وکړي.
