د ملګرو ملتونو اړوند ادارو چې په پرلپسي ډول یې د افغانستان په ختیځو ولایتونو کې د زلزله ځپلو سره د نړیوالو مرستو د کمښت په اړه اندېښنې مطرح کړي، یو ځل بیا د دې سازمان د کډوالۍ څانګې (آی.او.ایم) له نړیوالې ټولنې غوښتي چې د بېړنیو بشري مرستو لپاره ورسره څه باندې ۱۶ میلیونه ډالر مرسته وکړي.
د دې سازمان چارواکو راتلونکی ژمی په ټول افغانستان او په ځانګړي ډول د دې هېواد په ختیځو ولایتونو کې چې وروستۍ زلزلۍ یې زرګونه کورنۍ له سخت بشري وضعیت سره مخ کړي سخت بللی او د ښځو او ماشومانو خوندیتوب لپاره یې پر نړیوالو بېړنیو مرستو ټينګار کړی.
آی.او.ایم په دې اړه ویلي:« د کډوالۍ نړیوال سازمان د ژغورونکو مرستو د پراخولو هڅې پیل کړي، چې د بېړنیو بشري مرستو لپاره ۱۶.۸ میلیونو ډالرو ته جدي اړتیا لري. دې سازمان تر دې دمه ۱۳۴زره د زلزلې زیانمن شویو سره مرستې کړې او دغه مرستې داسې مهال شوي چې افغانستان له ګڼو بشري بحرانونو سره لاس او ګریوان دی.»
د دې سازمان د راپور په یوه برخه کې راغلي، له خرابو سړکونو سربېره یې د شاوخوا ۲ زره زلزله ځپلو کورنیو سره په ۱۰ ولسوالیو کې مرستې کړې دي.
په ورته مهال د قطر بهرنیو چارو وزارت پر خپله اېکس پاڼه لیکلي، د افغانستان زلزله ځپلو سره د همکارۍ لپاره یې ۱۰مه د بشري مرستو کڅوړه هم کابل ته استولې،
یاد وزارت زیاته کړې:« د قطر هوايي ځواک ۱۰ مه الوتکه کابله ته ورسېده چې کابل ته یې د قطر پرمختیايي صندوق لخوا چمتو شوې روغتیايي مرستې د روغتیايي له سکټور د ملاتړ او د روغتونونو ظرفیت لوړولو لپاره ورسولې.»
بل خوا د اقتصادي چارو کارپوهان بیا د یو شمېر هېوادونو او نړیوالو سازمانونو لخوا دغه ډول مرستې حیاتي ګڼي، خو خلکو ته د شفافې پروسې له لارې د رسونې لپاره یې د یوه منظم میکانېزم جوړل اړین بولي.
د اقتصادي چارو شنونکی یونس ځدراڼ وايي:« د دې لپاره حکومت هم باید داسې یوه لاره برابره کړې چې دا مرستې په بشپړه توګه یا په زیاته اندازه دې خلکو ته ورسېږي، نه دا چې هغه زیاته اندازه یې پر شخصي مصارفو باندې ولګول شي او کمه برخه یې خلکو ته ورسېږي. موږ د مرستو پلوي یو او باید له دې خلکو سره مرستې وشي. مرستو ته دا خلک اړتیا لري، خو پر مرستو باید تجارته ونه شي، ترڅو واقعا له دې خلکو سره مرسته وشي او لاسنیوی یې وشي.»
د کډوالۍ نړیوال سازمان د افغانستان ختیځو ولایتونو زلزله ځپلو لپاره د بشري بېړنیو مرستو اړتیا داسې مهال مطرح کوي چې د ملګرو ملتونو اړوند روغتیا نړیوال سازمان هم په کونړ ، ننګرهار او لغمان کې د زلزله ځپلو لپاره د روغتیايي خدمتونو چمتوکولو ته له نړیوالې ټولنې د ۵ میلیونو ډالرو مرستې غوښتنه کړې وه چې یوازې یو میلیون هغه یې ترلاسه کړې دي.
