د ایران ولسمشرۍ ماڼۍ په نږدې راتلونکي کې افغانستان ته د دې هېواد د ولسمشر مسعود پزشکیان د احتمالي سفر خبر ورکړی.
پزشکیان تېره ورځ د ایران بهرنیو چارو وزارت اړونده ادارو له رییسانو او مدیرانو سره په لیدنه کې د دې سفر د چمتووالي ترڅنګ ویلي، ایران له ګاونډیو هېوادونو سره د اړیکو ټنیګښت او پراخوالي ته لومړیتوب ورکوي.
د نوموړي له قوله په دې اړه یوه اعلامیه کې د سفر اصلي موخه د افغانستان او ایران ترمنځ په سیاسي او ډېپلوماټیکو اړیکو کې د نوي باب پرانیستل ګڼل شوي.
پزشکیان ویلي: « افغانستان زموږ نږدې ګاونډی او افغانان مو د یوې وینې او ژبې ګډ وروڼه او خویندې دي، موږ ګډ تاریخ، ګډ باور او فرهنګ لرو. زه په جدي ډول له افغانستان سره د اړیکو د پراخېدو ملاتړی یم او د اړینو او مناسبو ترتیباتو له رامنځته کېدو وروسته، د دواړو هېوادونو ترمنځ د اړیکو په تاریخ کې د نوي باب پرانیستلو په موخه دې هېواد ته سفر کولو لپاره چمتو یم.»
د دې ترڅنګ پزشکیان د کډوالو پر اړونده ادارو له افغان کډوالو سره پر ښه چلن امر کړی، ترڅو په خبره یې د دواړو خواوو ترمنځ د اړیکو خرابوالي او د منفي ذهنیت د ایجادېدو لامل نه شي.
نوموړي د افغانستان او ایران ترمنځ د اړیکو له پراخوالي او ټینګښت ملاتړ کړی او دواړه خواوې یې ګډ تاریخ او کلتور لرونکي هېوادونه بللي.
په ورته مهال، د دواړو هېوادونو بهرنیو چارو وزیرانو په تازه ټیلفوني خبرو کې د دوه اړخیزو مسایلو ترڅنګ د غزې پر وضعیت او له ایرانه د افغان کډوالو د اخراج په تړاو هم خبرې شوې.
بهرنیو چارو وزارت سرپرست مولوي میرخان متقي د افغان کډوالو د اخراج لړۍ د اندېښنې وړ بللې او له ایراني لوري یې غوښتي چې د اخراج روانه لړۍ له اصولو سره سم او په عزتمند ډول ترسره کړي.
د بهرنیو چارو وزارت مرستیال ویاند ضیاءاحمد تکل وايي: « مولوي امیر خان متقي همداراز له ایرانه د افغان مهاجرینو د اخراج لړۍ د اندېښنې وړ وبلله او ټینګار یې وکړ چې د اخراج پرمهال د تدریج او عزتمند اصلونو ته درناوی وشي. د ایران د بهرنیو چارو وزیر هم پر خپل وار ژمنه وکړه چې هڅه به وکړي چې له هېواده یې د افغان مهاجرینو د اخراج لړۍ په تدریج او پتمن ډول داسې ترسره شي چې د مهاجرینو حقونه ضایع نه شي.»
واک ته د اسلامي امارت له بیا ځل رسېدو راهیسې د بهرنیو چارو وزیرانو او د ځانګړو استازو پر کچه ګڼ رسمي سفرونه شوي؛ خو دا په تېره نږدې څلور کلنه موده کې لومړی ځل دی چې د یوه هېواد ولسمشر افغانستان ته د سفر کولو لپاره چمتوالي ښيي.
دغه سفر داسې مهال ترسره کېږي چې دامهال کابل او تهران ترمنځ سیاسي، اقتصادي او تجارتي اړیکې نسبتا ښه حالت کې دي؛ خو دغه اړیکې کله ناکله د افغان کډوالو او حقابې پر سر له ستونزو سره مخ شوې دي، هغه دوه مهم موضوعات چې ښايي په دې سفر کې پرې جدي بحث وشي.
د سیاسي چارو شنونکی مرتضی مطهري وايي: « افغانستان ته د ایران د ولسمشر سفر کولی شي د دواړو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي، امنیتي، تجارتي او فرهنګي وضعیت د ښه کېدو سبب شي. دا دوه داسې هېوادونه دي چې له ډېرو کالو راهیسې یې ښې اړیکې لرلې، خو هغه څه چې ډېر مهم دي، له ایرانه د افغان کډوال د اخراج لړۍ ده. دا موضوع اوسمهال د افغانستان د خلکو او اسلامي امارت د حکومت لپاره لوی سرخوږی دی.»
د سیاسي چارو شنونکی جنت فهیم چکري وايي: « د ایران ملي منافع دا ایجابوي چې له خپلو ټولو ګاونډیو هېوادونو سره خپلې حسنه اړیکې له سره پیل کړي.»
د روان ۲۰۲۵ کال په جنورۍ کې افغانستان ته د ایران د بهرنیو چارو وزیر سید عباس عراقچي په مشرۍ د جګپوړي سیاسي او اقتصادي پلاوي له راتګ وروسته، بهرنیو چار وزارت په یوې اعلامیې کې هم ویلي و چې د دواړو هېوادونو ترمنځ اړیکې خپل نوي باب ته ننوتې دي.
