که څه هم له پاکستانه پر زور د افغان کډوالو د ايستلو لړۍ دوام لري، خو د دوی شتمنيو د ضبط او انتقال په اړه لاهم اندېښنې موجودې دي.
د دې اندېښنو رفع کولو او د راستنېدونکو کسانو ستونزو ته د رسېدنې لپاره د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت سرپرست د کورنیو چارو وزارت له سرپرست او د دې وزارت له لومړي مرستیال او د دفاع وزارت د لوی درستیز له مرستیال سره ليدلي دي.
د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت ویاند عبدالمطلب حقاني وايي، په دې کتنه کې د کډوالو پر اړوند مسايلو سربېره د هېواد پر وروستیو تحوولاتو هم بحثونه شوي.
د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت ویاند عبدالمطلب حقاني وايي:« په دې لیدنه کې د هېواد پر وروستیو تحولاتو او کډوالو ته د رسېدنې پر چمتوالي بحث وشو. مولوي عبدالکبیر وویل چې په ټولو ولایتونو او بنادرو کې د کډوالو لپاره چمتوالی نیول شوی. نوموړي له ولسونو، شتمنو هېوادوالو او امنیتي ادارو وغوښتل چې له راستنېدونکو افغانانو سره تر خپله وسه مرسته وکړي.»
په ورته وخت کې د بې ځایه شویو نړیوال سازمان وايي، پاکستان افغان کډوال پر افغانستان د فشار راوړلو وسيلې په توګه کاروي او نیوکه يې کړې چې د پاکستان له خوا د افغان کډوالو جبري شړل نه یوازې غیر انساني عمل دی؛ بلکې د کډوالۍ له نړیوالو قوانینو هم ښکاره سر غړونه ده.
یاد سازمان زیاته کړې: « په دې اندېښمنونکي بدلون کې پاکستان اوس افغان کډوال د فشار د وسیلې په توګه کاروي او دغه کډوال د غچ اخیستنې په توګه بېرته رالېږي. موږ پر پاکستان غږ کوو چې دا یوه سیاسي معامله نه ده، بلکې دا یو انساني بحران دی چې ژر تر ژره دې د هغوی د جبري ایستلو لړۍ ودروي. له بې وسه او زیانمنو انسانانو سره دا ډول چلن هېڅ ډول توجیه نه لري.»
د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور احمد پښتين هم په جبر سره د افغان کډوالو ايستلو په غبرګون کې د پراخو لاريونونو اعلان کړی او ويلي يې دي چې دغه لاريونونه به له ملت پالو ګوندونو سره له سلا او مشورو وروسته د روانې اپرېل پر ۱۵مه پيل شي.
پښتين زیاته کړې: « احتجاج کېږي، ډېر غټ لاریون به وي او تر پارلمان او د بشري حقونو تر دفترونو به ورځي. په ۱۴ تاریخ به په بلجیم کې کېږي او د دې نور چمتوالی به پر خواله رسنیو شریک شي. د چا چې څومره وس کېږي کمپاین دې وکړي او په لاریون کې دې ونډه واخلي؛ باید د پښتنو غږ اوچت کړو.»
بله خوا د کډوالو د حقونو فعالان بیا ادعا کوي چې پاکستان له افغان کډوالو سره تاوتریخوالی او له سپکاوي ډک چلن کوي او مالونه او شتمنۍ یې ضبطوي.
دوی له سرپرست حکومت او نړیوالې ټولنې غواړي چې په پاکستان او ایران کې د افغان کډوالو ستونزو او کشالو ته رسېدنه وکړي او اجازه دې نه ورکوي چې افغان کډوال وځورول شي.
د کډوالو حقونو فعال ګل خان بهادري وايي: « له بلې خوا د افغان مهاجرو شتمنۍ او سرمایه د پاکستان د خلکو او پولیسو له خوا چور کېږي. اکثریت کډوال ادعا کوي چې د پاکستان پولیس له دوی موبایلونه، قېمتي توکي او ګاڼې غلا کوي او په زور یې ترې اخلي. افغان کډوال په ډېر بد حالت کې افغانستان ته لېږل کېږي، همدارنګه په پاکستان کې هم ښه وضعیت نه لري او اکثریت یې د کار له ځایونو نیول کېږي. د ډېرو کډوالو د کورنیو غړي ورک دي او سرنوشت یې روښانه نه دي.»
د کډوالو حقونو فعال عبدالرازق عدیل وايي: « یوازې د څو اړخیزو خبرو اترو او د یوه همغږي سیاست په پام کې نیولو سره دغه تګلاره بدلېدای او د کډوالو لپاره انساني شرایط رامنځته کېدای شي.»
د ملګرو ملتونو د کډوالۍ سترې کمېشنرۍ د مالوماتو له مخې، په تېره نږدې يوه نيمه اوونۍ کې شاوخوا ۴۵ زره افغان کډوال له خيبر پښتونخوا او پاکستان ايستل شوي چې شاوخوا ۲۴زره هغه يې په زور د پاکستاني ځواکونو له لوري افغانستان ته اړول شوي دي.
