د سرپرست حکومت چارواکي پر ایراني لوري غږ کوي چې د افغانستان او ایران ترمنځ ګډه همکاري د ګډ دوښمن لپاره مهمه ده.
د بهرنیو چارو سیاسي معین شیرمحمد عباس ستانکزی وایي، د کابل او تهران دوښمن یو دی او په اړه یې باید یو موټی شي.
د هغه په باور، لوېدیځ هېوادونه په افغانستان او ایران کې په وسله واله جګړه نه، بلکې په اقتصادي جګړه کې ښکېل دي.
نوموړي دا څرګندونې د سوداګرۍ او پانګونې خونې د مشرتابه پلاوي په یوې ناسته کې کړې.
ستانکزي ویلي: « موږ هیله لرو چې جناب سفیر صاحب ستاسو په موجودیت کې، ستاسو تر ماموریت لاندې او ستاسو د ماموریت په موده کې زموږ اړیکې نه یوازې په اقتصادي برخه بلکې په سیاسي، ښوونه او روزنه او نورو تجارتي مسایلو کې هم زیاتې شي او موږ د داسې ورځې لیدونکي اوسو چې دواړه دوست او ګاونډي هېوادونه دومره سره نږدې شي چې له بهر څخه، په ځانګړې توګه د امریکا او لوېدیځ له خوا تحمیل شوې ستونزې ځواب کړای شو.»
ستانکزي د لوېدیځ پر وړاندې د سیمې د هېوادونو پر یووالي هم ټینګار کړی.
په کابل کې د ایران د سفارت سرپرست علي رضا بیګدلي بیا په دې ناسته کې د افغانستان او ایران ترمنځ پر روانې سوداګریزې راکړې ورکړې خوښې څرګنده کړې، خو هیله یې ښودلې چې دا راکړه ورکړه لا پراخه شي.
هغهه زیاته کړې « چابهار او د ایران له بندرونو ګټه اخیستل د ایران یو لوی سیاست دی. موږ تمایل لرو چې له افغانستان سره په دې برخه کې لا ډېره همکاري وکړو.»
د سوداګرۍ او پانګونې خونه بیا د افغانستان او ایران د سوداګریزو چارو د لا پراخېدو لپاره اړینه بولي چې د سوداګرو پر وړاندې شته ستونزې هوارې شي.
د دې خونې په باور، د سوداګرو پر وړاندې شته ستونزې هوارېدل کولی شي چې د دواړو هېوادونو پر سوداګریزو چارو هم مثبت اغېز وکړي.
د سوداګرۍ او پانګونې خونې مرستیال یونس مومند وايي: « چابهار یوه ډېره ښه موضوع ده او کولی شي افغانستان د خلیج له هېوادونو، اروپا او د هند له نیمه وچې سره وصل کړي.»
په کابل کې د ایران سرپرست سفیر او د بهرنیو چارو وزارت سیاسي مرستیال په داسې حال کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي اړیکو پر پراختیا او د لوېدیځ پر وړاندې د یووالي خبرې کوي چې پر دواړو هېوادونو د امریکا په ګډون د لوېدیځې نړۍ له خوا سخت اقتصادي بندیزونه لګېدلي دي.
خو افغان سوداګر بیا په دې باور دي چې دا دواړه هېوادونه هڅه کوي د اقتصادي اړیکو په پراختیا سره، خپل اقتصادي بحرانونه راکم کړي.
افغان سوداګر عبدالجبار ساپی وايي: « افغانستان له شپږو هېوادونو سره ګډه پوله لري او هر هغه هېواد چې غواړي له افغانستان سره په اقتصادي او تجارتي برخه کې ښه همکاري وکړي، موږ ورته لبیک وایو. په ځانګړې توګه ایران چې موږ سره ډېر اوږد سرحد لري. له ایران سره زموږ سوادګریزې اړیکې زیاتې شوې او هڅه کوو د دوی له ټرانزیټ ګټه واخلو او ایران ته خپل صادرات زیات کړو. هر هېواد چې له افغاستان سره ښې اقتصادي او تجارتي اړیکې غواړي، دا زموږ د خلکو او هېواد پر ګټه دي او موږ یې هرکلی کوو.»
بل پلو، د افغانستان او پاکستان د سوداګرۍ او صنایعو ګډې خونې خبرداری ورکړی، که د دغو دواړو هېوادونو ترمنځ پر راکړې ورکړې محدودیتونه لرې نه شي، نو پاکستاني سوداګر اړ دي خپل کاروبارونه د افغانستان له مارکېټه بل ځای ته انتقال کړي.
