د کاناډا د بهرنیو چارو وزیرې پر نړیوالې ټولنې غږ کړی چې په افغانستان کې پر اوسني بشري وضعیت سترګې پټې نه کړي او له سرپرست حکومت سره په افغانستان کې پر ښځو او نجونو د سیسټماټیکو محدودیتونه لګولو له امله، حساب کتاب وکړي.
میلاني جولي دغه غوښتنه د ملګروملتونو عمومي اسمبلۍ ته د وینا پرمهال کړې او زیاتوي چې افغانستان کې ښځې له ټولنې حذف شوې دي.
مېرمن جولي زیاته کړې: « طالبان د ښځو او نجونو پر وړاندې د خپلو سختو قوانینو پلي کولو ته دوام ورکړي، هغوی نږدې په ټولیزه توګه له ټولنې حذف شوې ترڅو ښکاره نه شي؛ ځوانې نجونې د تعلیم له اساسي حق څخه محرومې دي. دا ټول له بشري حقونو څخه سرغړونه ده او باید له سرغړوونکو سره حساب کتاب وشي.»
د کاناډا د بهرنیو چارو وزیرې همدارنګه ویلي، هېواد یې تېره اوونۍ له جرمني، اسټرالیا او هالنډ سره په یوه ګډ اقدام کې هڅه پيل کړه چې د افغانستان اوسنيو واکمنو په ضد دوسیه په هاګ کې د عدالت نړیوالې محاکمې ته وړاندې کړي ترڅو د ښځو په وړاندې د تبعیض د ټولو بڼو له منځه وړلو او د هغو نړیوالو کنوانسیونونو له مخې مسوول وبلل شي چې افغانستان يې هم غړی دی. تر اوسه د نړۍ ۲۲ هېوادونو د دغه اقدام ملاتړ کړی.
مېرمن جولي دغه راز زیاته کړې، موږ وینو چې په ټوله نړۍ کې ځینو ډلو یا هېوادونو داسې انګېرلې چې ګڼي نړیوال قوانین پر دوی نه پلي کېږي.
بله خوا، یو شمېر څارونکي وایي، که په افغانستان کې د افغان ښځو او نجونو پر وړاندې روان محدودیتونه نرم نه شي، ښایي پر سرپرست حکومت له هر اړخه نیوکې او فشارونه زیات شي.
د چارو شنونکی عبدالواحد فقیري وايي: « د کاناډا د بهرنیو چارو وزیرې دا څرګندونې چې طالبان باید له ښځو سره د جنسیتي تبعیض له امله نړیوالې محکمې ته کش شي، یوازې د کاناډا د استازې خبرې نه دي بلکې د ګڼو نورو هېوادونو هم همدا غوښتنه ده او د ملګرو ملتونو د سرمنشي په ګډون ۲۶ هېوادونو یې ملاتړ کړی.
تر دې مخکې د نړیوالو زده کړو لپاره د ملګروملتونو استازي ګورډن براون هم ویلي و چې ملګري ملتونه په دې لټه کې دي چې پر افغان نجونو بندیزونه د جنسیتي تبعیض یا « جنسیتي اپارټاید» په توګه په رسمیت وپېژني.
براون د افغان نجونو پر تحصیل او کار کولو محدودیتونه سرغړونې بللي او ویلي یې دي چې دا هم د جنسیتي تبعیض یوه بله بڼه ده.
د چارو یو شمېر نور څارونکي بیا وایي، نړیواله ټولنه په افغانستان کې اوسنی بشري وضعیت څاري او هڅه کوي چې له بېلابېلو لارو پر سرپرست حکومت فشارونه زیات کړي.
د چارو شنونکی عزیز معارج وايي: « دوی سیاسي موخې او غرایض لري. غواړي د خپلو ګټو لپاره فشار راوړي او په دې سره خپل اهداف ترلاسه کړي.»
سرپرست حکومت تراوسه د کاناډا د بهرنیو چارو وزیرې څرګندونو ته غبرګون نه دی ښودلی خو تر د ې وړاندې یې په ځلونو ویلي چې افغان ښځو ته یې د شریعت له مخې ټول حقونه ورکړي دي.
د ۲۰۲۱ کال په اګست کې بیا ځل واکت ته له رسېدو وروسته، د اسلامي امارت سرپرست حکومت پر ښځو او نجونو یو لړ محدودیتونه ولګول چې له مخې یې ښځې له یو شمېر دولتي، خصوصي او نړیوالو ادارو په کور کېنول شوې او نجونې حق نه لري چې له شپږم ټولګي پورته زده کړې وکړي
