تر تاجکستان وروسته د منځنۍ اسيا بل جمهوريت ترکمنستان هم له افغانستان سره پر پرته پوله د خپلو پوځيانو شمېر زيات کړی او د هر ډول ممکنه ګواښ د دفع کولو لپاره یې درنې وسلې او الوتکې هم چمتو کړي دي.
افغان حکومت بیا وايي، د ګاونډيانو له اندېښنې خبر دی او په دې تړاو يې له يو شمېر هېوادونو سره خبرې شوي دي.
د ملي امنیت شورا سلاکار حمدالله محب وايي:« دوی افغانستان کې له نا امنۍ تشويش لري، زه چې روسيې ته لاړم، روسيې هم له ناامنۍ څخه اندېښنې شريکې کړې، که دلته نامني زياتېږي،په هغوی هم اغېزه کوي.»
د ګاونډيانو له لورې پر پوله د نظامي قوتونو ډېرښت د هېوادونو مجبوريتونه ګڼل کېږي، خو د سیاسي چارو تحلیل کوونکي بیا وايي، دغه هېوادونه دې له افغان حکومت سره پر ګډه يوه داسې اجماع رامنځته کړي، چې افغانستان او سيمه د ترهګريزو فعاليتونو څخه خوندي کړای شي.
د سیاسي چارو تحلیل کوونکی سید عبادلله صادق وايي:« ګاونډيو هېوادونو بايد د امريکايي ځواکونو تر وتلو وړاندې له افغان حکومت او د سيمې هېوادونو سره ګډه اجماع رامنځ ته کړې وای، ترڅو نه له افغانستانه دوی ته او نه له هغوی افغانستان ته ګواښ پېښ شي.»
د روسې په ګډون دافغانستان ګاونډیو تاجکستان، ازبکستان، ترکمنستان او ایران سره وروسته له هغې د خپلو پولو په تړاو اندېښنې پیدا شوې، چې د هېواد شمال کې وسله والو طالبانو په ګڼو ولسوالیو ولکه ټینګه کړه او د جګړو پرمهال لسګونه افغان ځواکونه ګاونډي هېواد تاجکستان ته واوښتل.
د سیاسي چارو شنونکې مريم معروف اروين وايي:« له مرکزي اسيا سربېره هغه هېوادونه، چې له افغانستان سره اړیکې لري له اوسني وضعيت اندېښنه لري او بايد دوی د ترهګرو ځپلو په برخه کې له افغان حکومت سره همکاري وکړي.»
تر دې وړاندې ايران هم له افغان پلاوي او طالبانو سره د تهران دوه ورځنۍ ناسته کې افغانستان سره د خپلې پولې په خوندیتوب اندېښنه ښودلې وه، خو تاجکستان بیا پرخپله پوله ۲۰ زره اضافي سرتطري ځای پرځای کړي دي.
