په افغانستان کې د امريکا کړنو په تړاو د ايران بهرنيو چارو وزير حسین اميرعبداللهيان له څرګندونو وروسته، د افغانستان لپاره د ایران ځانګړي استازي او سفیر حسن کاظمي قمي د افغانستان ستونزو په حل کې د نړيوالو پرهڅو نيوکه کړې.
قمي د ستونزو او ننګونو د حل په برخه کې له سيمې بهر هېوادونو اقدامات تر اوسه ګټور نه دي ثابت شوي او په خبره یې که دا وضعيت داسې دوام وکړي، ننګونې به تر اروپا هم ورسېږي.
قمي زیاته کړې: « تر اوسه د افغانستان د کړکېچ او ننګونو په هواري کې د سیمې هېوادونو اقدامات ګټورنه دي تمام شوي او د دې وضعیت په دوام به اروپا هم له ننګونو سره لاس او ګرېوان شي.»
قمي همداراز ویلي، چې ایران چمتو دی څو په افغانستان کې له بېلابېلو اړخونو سره د سلا مشورو پر اساس اروپا سره د همکارۍ پر یوې داسې نقشې کار وکړي، چې د افغانستان خلکو او هېواد د ګټو پر اساس نوې همکاري تعریف کړي.
خو د سیاسي چارو یو شمېر شنونکي د قمي څرګندونو ته په پام سره وایي، چې ایران غواړي د تېر په څېر له دوهګوني چلن په استفادې په افغانستان کې خپل اهداف تعقيب او ترلاسه کړي.
د سیاسي چارو شنونکی شهسوار سنګروال وايي: « هر هېواد خپلې ملي ګټې لري، ایران هم غواړي چې د افغانستان له روانو حالاتو سیاسي ګټه واخلي، له یوې خوا پر نړۍ غږ کوي چې نړۍ د افغانستان په تړاو پاتې راغلې. هو! په رښتیا هم دا یو تریخ حقیقت دی چې نړۍ تراوسه افغانستان پر رسمیت نه دی پېژندلی؛ خو له ایران هم دا پوښتنه کېږي چې تاسې هم د نړۍ د یوه غړي هېواد په توګه، ایا تاسې د افغانستان اسلامي امارت پر رسمیت پېژندلی؟ حال دا چې تاسې وايي موږ له افغانستان سره خوږې اړیکې لرو.»
خو ځېنې نور بیا د قمي خبرو په تائید سره وایي، نړیوالو خپل مسوولیتونه د افغانستان په وړاندې نه دې ترسره کړي او په خبره یې لا یې هم د افغانستان وضعیت له ستونزو سره مخ کړی دی.
د سیاسي چارو شنونکی نجیب الله شمال وايي: « د افغانستان اوسنیو شرایطو ته په کتو اړینه ده چې افغانستان د خلکو ملي او دیني ارزښتونو ته په پام سره، د نړیوالې ټولنې هغه غوښتنې چې د افغان ملت له روحیې سره سمون ولري، باید ومنل شي او د نړیوالې ټولنې او سرپرست حکومت ترمنځ یوه همغږي رامنځته شي، څو افغانستان له دغو ننګونو او ناورینونو چې ورسره مخ دی؛ خلاص شي.»
قمي دا څرګندونې داسې مهال کوي، چې لا هم په دې هېواد کې هره ورځ د افغان کډوالو د ځورونې او په جبر د اېستلو خبرونه خپرېږې.
