د امریکا ملي امنیت شورا ویاند جان کربي په خبري کنفرانس کې یو ځل بیا د افغانستان له سرپرست حکومت غوښتي چې خپلې ژمنې عملي کړي.
کربي ویلي، واک ته له رسېدو وړاندې اسلامي امارت له نړیوالې ټولنې سره د ښځو او نجونو د حقونو رعایت او نړیوالو قوانینو ته د درناوي ژمنې کړې وې؛ خو ادعا کوي چې لاهم دغه ژمنې نه دي عملي شوي.
کربي زیاتوي: « طالبان که غواړي په نړیوال سټېج کې جدي ونیول شي، نو اړ دي هغه ژمنې عملي کړي چې حکومتي جوړښت ته تر راتګ د مخه یې کړې وې، چې له ښځو او نجونو سره سم او مناسب چلن او نړیوالو قوانینو ته درناوی په کې شامل و؛ خو موږ لا هم د دې شاهد نه یوو، چې دوی دې دغه ژمنې عملي کړې وي.»
خو د اسلامي امارت ویاند ذبیح الله مجاهد ورته څرګندونې نه مني او وايي، سرپرست حکومت په تېرو څه باندې دوو کلونو کې خپلې ټولې ژمنې عملي کړي.
مجاهد امریکا پر دې تورنوي، چې ګواکې د خپلو ژمنو خلاف یې عمل کړی او له سرپرست حکومت سره د ژمنو په عملي کولو کې پاتې راغلې.
هغه زیاتوي: « د افغانستان اسلامي امارت ټولې هغه ژمنې چې له نړیوالې ټولنې او یا امریکایانو سره یې درلودې؛ عملي کړي، دا امریکایان دي چې تر اوسه په خپلو ژمنو کې پاتې راغلي دي او خپله یوه ژمنه یې تراوسه نه ده پوره کړې، د افغانستان له اسلامي امارت سره یې تعامل عادي کړی نه دی، پر مسوولینو یې بندیزونه تراوسه باقي ساتلي، د افغانستان پیسې یې ګنګل او غصب کړي، د رسمیت پېژندلو پر وړاندې یې خنډونه رامنځته کړي، په ملګرو ملتونو کې یې د افغانستان چوکۍ افغانستان ته نه ده سپارلې او له بده مرغه همداسې په نورو برخو کې هم له افغانستان سره صادقانه چلن نه کوي.»
بل پلو د سیاسي چارو یو شمېر شنونکي بیا پر امریکا او نړیوالې ټولنې له دې کبله نیوکه لري چې له اوسنیو چارواکو سره د نړیوالو نورمونو خلاف عقدیي چلن کوي او د دوحې هوکړې خلاف عمل کوي.
د دوی په باور دواړه لوري باید معقولې حللارې ته د رسېدا او د تعامل لپاره پر ټولو هغو ژمنو ودریږي چې واک ته تر راتلو دمخه پرې سلا شوي وو.
د سیاسي چارو شنونکی زلمی افغانیار وايي: « د امریکا دا ډول خبرې سیاسي موخې لري. له جمهوریت سره یې هم تر ۲۰۲۴ کال پورې قرارداد لاسلیک کړی و، چې په افغانستان کې به وي او ملاتړ به یې کوي. د هېوادونو د ملي ګټو تعریف د دوی اړیکې تنظیموي، که دا اوس هم په حکومتولۍ کې د امریکا سیاسي ګټې تطبیق شي نو سمدستي ورسره تعامل کوي.»
د سیاسي چارو شنونکی توریالی ځاځی وايي: « اسلامي امارت دې د دوحې د تړون ټول موارد د خبري رسنۍ له لارې ولس ته ورسوي، ترڅو څرګنده شي چې ګرم څوک دی.»
دا لوموړی ځل نه دی، چې امریکا او نړیواله ټولنه سرپرست حکومت د ژمنو عملي کولو ته رابولي، له دې وړاندې هم دغه هېواد په ځلونو پر اسلامي امارت له دې کبله نیوکه کړې او د رسمیت پېژندنې او تعامل لپاره یې لوی خنډ بللی. هغه څه چې اسلامي امارت په کلکه رد کړي او په وینا یې د ځان خلاف یې د دې هېواد لویه پلمه بللې.
