په تېر ۲۰۲۳ زېږديز کال کې افغانستان د طبیعي پېښو او اقلیمي بدلون له امله سخت زیانمن شوی، چې په لړ کې يې د زرګونه کورنيو پر اغېزمنېدو سربېره له نيمايي زيات وګړي بېړنيو بشري مرستو ته اړتيا لري.
پېښو ته د رسېدو په چارو کې د دولت وزارت ویاند ملا جانان سایق وايي، په تېرو ۹ میاشتو کې په هېواد کې د طبیعي پېښو له امله ۳۵۰ تنه مړه او ۵۰۰ نور ژوبل شوي دي.
د سایق په خبره، د دې پېښو له امله ۴ زره کورونه په بشپړ او نیمه ډول ویجاړ شوي او ترڅنګ یې ۷۰زره جرېبه ځمکه هم ویجاړه شوې.
سایق زیاتوي: « په ا فغانستان کې په تېرو ۹ میاشتو کې له ۳۰۰ تر ۳۵۰ هېوادوالو د طبیعي پېښو له امله خپل ژوند له لاسه ورکړی او ترڅنګ یې ۵۰۰ تنه نور ژوبل او له ستونزو سره مخ شوي دي. نږدې ۴ زره کورونه په بشپړ او قسمي ډول ویجاړ او زیانمن شوي. همداراز په ټول افغانستان کې ۷۰ زره جریبه ځمکه تخریب شوې ده.»
سایق وايي، په ۲۰۲۴ کال کې ۲۵ ولایتونه د سېلابونو او نورو ګواښونو سره مخ دي.
د سایق په خبره، له احتمالي ګواښ سره په مخ ولايتونو کې بدخشان، بامیان، بلخ، سمنګان، تخار، کندهار او نور ولایتونه شامل دي.
هغه زیاتوي: « په دې کال کې نږدې ۲۵ ولایتونه له جدي ګواښ سره مخ دي، چې په دې کې سېلابونه، برف کوچونه او داسې نورې طبیعي پېښې شاملې دي.»
په تېرو ۹ میاشتو کې د طبیعي پېښو له امله په هرات، بامیانو، دایکندي، پنجشېر، پروان، تخار، غور، کندهار، سمنګان، بدخشان کې تر ټولو زيات خلک اغېزمن شوي دي.
سایق زیاتوي: « موږ خوراکي توکي، البسه، د سون توکي او یا نور څه سیستم چې په توان کې لرو ټول مو د هېواد هرې سیمې ته استولي او هلته مو د اړتیا لپاره ځای پر ځای کړي دي.»
د چارو کارپوهان بیا وایي، اسلامي امارت باید په کور دننه داسې سیاستونه غوره کړي، چې د طبيعي پېښو په شمول د هر اړخيز وضعيت مهارولو په موخه له نړیوالې ټولنې سره د تقابل پر ځای همکارۍ او تعامل ته توجه ډېره شي.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ دفتر )اوچا( ویلي، افغانستان یو له هغو هېوادونو څخه دی چې د اقلیمي بدلون او طبیعې پېښو له امله سخت ځپل شوی.
