د اسلامي امارت د يوې مخالفې جبهې مشر احمد مسعود ویانا کې يوې غونډې ته ویلي، چې د افغانستان د ستونزې حل او راتلونکي لپاره باید یوه ګډه لار نقشه جوړه شي.
دمسعود دغه څرګندونې له سختو غبرګونونو سره ملې دي.
د سیاسي چارو شنونکي د مسعود څرګندونې داسې انګیري، چې ګنې نوموړی غواړي بهرنیان یې یو ځل بیا واک ته ورسوي.
شنونکي دې باور دي که دوی غواړي افغانستان کې دایمي ثبات ټینګ شي، نو باید لومړی دې له خپلو ولسونو سره سوله وکړي.
د سیاسي چارو شنونکی سرور نیازی وايي: « پخوانۍ ناکامه او بدنامه څېرې چې کله یوه او کله بل هېواد ته ځي او له بهرنیانو سوله غواړي او وایي موږ د سولې لپاره هلې ځلې کوو؛ نو سوله خو بهر نشته په افغانستان کې ده او دوی باید له خپلو ولسونو سوله وغواړي، له خپلو ولسونو او خلکو سره کېني. دوی خو کله په یوه هېواد او کله په بل هېواد ګرځي او غواړي کوم هېواد بیا د دوی ملاتړ وکړي او په ټانګونو یې سپاره راولي او دلته یې قدرت ته ورسوي.»
ځینې نور بیا وايي، پخواني چارواکي او سیاسیون چې اوس په بهر کې میشت دي، فکر کوي چې افغانستان له ستونزو سره مخ دی، تیروتي دي.
دوی وايي، افغانستان هېڅ ډول ستونزې نه لري او افغانان په اوسني افغانستان کې له بل هر وخت اوس ډاډمن او هېله من ژوند لري.
د سیاسي چارو شنونکی موسي سعادت وايي: « د اسلامي امارت مخالفین په ځانګړې توګه د احمد شاه مسعود زوی په خپله وینا کې ویلي چې د افغانستان د ستونزې د حل لپاره باید یوه ګډه ناسته جوړه شي، لومړی دا چې افغانستان هېڅ ستونزه نه لري، له ۴۰ یا ۴۵ کلونو راهېسې دا لومړی ځل دی چې د افغانستان په ټوله جغرافیه اسلامي نظام حاکم دی، سرتاسري امنیت دی، د بیا رغونې کارونه روان دي، افغانۍ ثبات لري، خپل خلک حاکمان دي، شرقي او غربي هېڅوک حاکمان نه دي او بله دا چې دا خلک څوک دي؟ په کوم موقف کې دي؟ دا ۴۰ یا ۴۵ کلونه یې د افغانانو لپاره د بیا رغونې کارونه کړي، ابادي یې کړې، سوله یې راوړې، څه یې کړي؟ خو بس دې وطن ته یې شرقیان او غربیان راوستي، لوټ کړی یې دی او خپل جېبونه یې له ډالرو ډک کړي.»
د سیاسي چارو شنونکي وايي، افغان ولس او دافغانستان اوسني نظام ته هېڅ کله هم پخواني سیاسیون او چارواکي منلو نه دي.
د دوی په خبره، هغه افغاني څیرې چې اوس په بهر کې میشت دي دوی خپل امتحان هم نړۍ ته او هم افغان ولس ته ورکړی اوهېڅ کله به هم واک ته ونه رسیږي.
د سیاسي چارو شنونکی توریالی ځاځی وايي: « د هېواد د تباهۍ او بربادۍ بنسټ اېښودونکي د احمد شاه مسعود زوی احمد مسعود وايي، زه غواړم له طالبانو سره یوې هوکړې ته ورسېږم، طالبان له تاسې سره د څه په هکله خبرې وکړي په کوم حق له تا سره هوکړې ته ورسېږي، ستا پلار احمد شاه مسعود امریکا دعوت نه کړ؟ لسګونه زره طالبان یې ونه وژل؟ طالبان خو څه کوې چې ان افغان ملت تاسې نه مني، ستاسې تابعیت نه مني تاسې له افغانیت منکر یاست او ځانته افغان نه وايي.»
د پوهنتون استاد فیض محمد ځلاند بیا وايي، د ویانا او دې ورته نورې ناستې چې د افغانستان په تړاو په بهرنیو هېوادونو کې جوړیږي پایله نه ورکوي نو باید په افغانستان کې دننه دغه ډول ناستو ته زمینه برابره شي.
د ځلاند په باور، که په افغانستان کې دننه ناستې جوړې شي او ټول بهر میشتي افغانان هم په ګډون وکړي نو د افغانستان راتلونکې لپاره به ګټورې تمامې شي.
هغه زیاتوي : « ښه به دا وي چې کومې ناستې چې په دوشنبه کې کېږي، په ویانا کې کېږي او که په نورو هېوادونو کې کېږي، باید د اسلامي امارت د چارواکو په غوښتنه کابل ته راشي، دلته د افغانانو ترمنځ پرته له بهرني ملاتړه ترسره شي. خپل منځي ناستې کولی شي د افغانانو ستونزې ته یوه د حل لار پيدا کړي.»
دا لومړی ځل نه دی چې په ویانا ښار کې د افغانستان په تړاو ناسته جوړیږي او له افغانستان وتلې څیرې په کې ویناوې کوي، بلکې له دې وړاندې هم په ګڼو هېوادونو کې داسې ناستې جوړې شوي چې هېڅ ډول پایله یې نه ده ورکړې.
