د اطلاعاتو او کولتور وزارت معین مهاجر فراهي تخار ولایت کې په یوې ناسته کې د وینا پر مهال ویلي، دا مني چې ټولشموله حکومت نه لري، خو افغان شموله لري.
فراهي وايي، د ده له نظره ټولشموله حکومت په دې مانا دی چې هر ډول فسادین او خاینین په کې شامل وي خو هغه کسان چې د امریکا او نورو بهرنیو هېوادونو لاس پوڅي دي، په حکومت کې یې نه پریږدي.
د سیاسي چارو کارپوهان بیا وايي، هغه کسان چې کورنۍ یې په بهر کې دي او د نورو هېوادونو تابعیت لري د ټولشموله حکومت په نوم افغانانو ته د منلو نه دي .
دوی وايي، پخواني سیاسيون او دولتي څیرې چې په تیرو ۲۰ کلونو کې یې ولس ته امتحان ورکړی نورې افغانانو ته د زغم وړ نه دي او په نظام کې یې نه غواړي.
د سیاسي چارو شنونکی حاجی موسی وايي: « دا چې له بهره هره ورځ چغې را وهل کېږي چې ا.ا ټولشموله نه دی، هغه ټولشموله او همه شموله چې دلته یې د افغانستان په میلیاردو ډالر چور کړل، لوټ یې کړل په دبۍ، هند، قطر، امریکا او اورپا کې یې لوړې لوړې ودانۍ پرې جوړې کړې، نن ارام ژوند لري، هغه دوه تابیعته افغانان، امریکاييالاصله افغانان، اروپاييالاصله افغانان، افغانان نه دي، نه یې افغانان غواړي او نه د چا په کار دي. الحمدالله ا.ا افغان شموله دی، افغانان په کې دي نه د پرودیو جاسوسان، د امریکایانو او اروپایانو جاسوسان. دا خلک دې نور په دې فکر کې نه وي بس دی چې ۲۰ کاله مو افغانستان چور کړ، لوټ مو کړ، دا خبره نوره مه کوئ او هېڅ افغان مو نور نه غواړي.»
ځینې نور بیا وايي، نړۍ او سیمه هڅه کوي د خپلو سیاسي اهدافو لپاره پخواني او دوی ته ژمنې څېرې د ټولګډونه حکومت په نوم د افغانستان نظام ته داخلې کړي.
دوی وايي، غوښتنه یې داده چې افغان حکومت باید د نړۍ د دغو پلانونو مخنیوي لپاره بشپړ چمتوالی ولري .
د سیاسي چارو کارپوه توریالی ځاځی وايي: « دولت هېڅ ډول مسوولیت نه د ګاونډيو هېوادونو او نه د نړیوالو مغرضو هېوادونو، نه د امریکا پر وړاندې لري، چې دوی ته وايي موږ افغاشموله حکومت یو؛ خو ټولشموله نه یو. دوی باید په دې پوه شي، چې ولې نړیوال ټولشموله حکومت غواړي، د دې لپاره چې دوی دلته سیاسي اهداف لري او د خپلو سیاسي اهدافو لپاره یې څلور لسیزې زموږ ولس او هېواد قرباني کړ او بیا هم غواړي چې هماغه پخواني جنګي جنایت کوونکي او جنګسالارن په ټولشموله حکومت کې شامل کړي، څو د دوی سیاسي اهداف او ګټې دلته پلې کړي. ا.ا باید زموږ د پلرونو او نېکونو شمله پر ځای وساتي.»
هغه پخواني سیاسیون او چارواکي چې د اسلامي امارت له واکمنیدو وروسته بهر ته تللي له هغه ځایه په افغانستان کې د ټولشموله حکومت غوښتنه کوي، د ګاونډ او سیمې ځینې هېوادونه هم پر ټولشموله حکومت زیات ټینګار لري.
د سیاسي چارو کارپوهانو په باور دغه هېوادونه غواړي له دې لارې خپل لاس پوڅي د افغانستان حکومت کې ځای پرځای کړي.
