د روانو جګړو په لړ کې د بلخ – جوزجان. جوزجان – سرپل، فارياب – جوزجان، بلخ سمنګان او کابل – شمال لويې لارې ډېری سيمې د حکومت له کنټروله بهر شوي دي.
د بلخ سوداګرۍ خونې مشر نصیر احمد قاسمي وايي، وار له مخه د نا امنيو له وېرې يو لړ سوداګريزې چار او لويې پانګونې ځنډېدلي دي.
قاسمي زیاته کړه:« د خصوصي سکټور له نظره روان امنيتي حالت مناسب نه دی. موږ اندېښمن يو، که خدای مکړه جګړه د بلخ په څېر لويو ولايتونو د ښارونو منځ ته را ورسېږي؛ نو زموږ د ډېرو سوداګرو پانګې او شتمنۍ به له منځه ولاړې شي.»
د ولايتي شورا مشر افضل حدید هم د اندېښنې په څرګندولو وايي، وروستيو اونيو کې يو شمېر سوداګر د جګړو له امله له هيواده بهر شوي دي.
حدید وايي:« یو شمېر هغه کسانو چې په بلخ ولايت کې پر سوداګريزو چارو بوخت وو، هغوی افغانستان پرېښی دی او دا وضعيت د افغانانو اقتصاد ته لوی زيان رسوي. له همدې امله هره ورځ د بېکارۍ کچه لوړېږي او ټولنه زيانمنه کېږي.»
په ورته مهال د شمال زون يو شمېر سوداګر ګواښ کوي، که روان وضعيت همداشان دوام وکړي،نو سوداګر به خپله شته پانګه هم نورو هېوادونه ته ولېږدوي.
د بلخ یو تن سوداګر غلام سخي ضیايي وايي: « حالت بحراني شوی دی. يو شمېر فابريکې له کاره لوېدلي، په دغه شان حالت کې سوداګر هم دا زړه نه ښه کوي،چې پانګونې وکړي.»
بل پلو د کسبه کارانو خونې مدیر ميروس احمدي وايي:« زموږ غوښتنه دا ده، چې راشئ! له يو بل سره کېنئ، ستونزې نورې مه زياتوئ. موږ بايد خپلېمنځي شخړې خپله حل کړو،ترڅو خلکو ته کار پيدا شي، تجارت وده وکړي او بيکاري پای ته ورسېږي.»
د بلخ سوداګر په داسې مهال د روان وضعيت په تړاو اندېښمن دي، چې تازه د بلخ اتمه ولسوالۍ شورتېپه هم طالبانو نیولې ده.
د بلخ سيمه ييز چارواکي بيا ډاډ ورکوي،چې عمليات يې پيل کړي او ژر به بېرته امنيتي حالت عادي حالت ته راوګرځي.
